26 November 2025 GPSC Daily Current Affairs In Gujarati | કરન્ટ અફેર્સ

ગુજરાતની તમામ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે પરીક્ષાલક્ષી GPSC Daily Current Affairs In Gujarati ખુબજ જરૂરી છે. ExamConnect દ્વારા 26 November 2025 ના કરંટ અફેર્સ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં નીચે મુજબ રજુ કરવામાં આવેલ છે.

GPSC Daily Current Affairs In Gujarati । 26 November 2025

1. રમત-જગત: ICC T20 વર્લ્ડ કપ 2026

ક્રિકેટની દુનિયામાં, ICC T20 વર્લ્ડ કપ એ સૌથી વધુ રોમાંચક અને પ્રતિષ્ઠિત ટુર્નામેન્ટોમાંની એક છે. વર્ષ 2026 માં યોજાનારી આ ટુર્નામેન્ટની જાહેરાત સાથે જ ક્રિકેટ ચાહકોમાં ઉત્સાહનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. આ ટુર્નામેન્ટ માત્ર ક્રિકેટની રમત જ નહીં, પરંતુ યજમાન દેશો માટે પણ ગૌરવની વાત છે. ચાલો, આપણે આ આગામી મોટી ક્રિકેટ ઇવેન્ટની મુખ્ય વિગતો સરળ શબ્દોમાં સમજીએ.

ICC T20 વર્લ્ડ કપ 2026: મુખ્ય વિગતો

• યજમાન દેશો: આ ટુર્નામેન્ટનું આયોજન ભારત અને શ્રીલંકા દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવશે. આ બંને ક્રિકેટપ્રેમી દેશો વચ્ચેનો આ સહયોગ ટુર્નામેન્ટને વધુ ખાસ બનાવશે.
• સમયગાળો: ટુર્નામેન્ટ 6 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થશે અને તેની ફાઇનલ મેચ 8 માર્ચ, 2026 ના રોજ રમાશે.
• ટુર્નામેન્ટનું માળખું: આ ટુર્નામેન્ટમાં કુલ 20 ટીમો ભાગ લેશે. આ ટીમોને પાંચ-પાંચના ચાર ગ્રુપમાં વહેંચવામાં આવશે. દરેક ગ્રુપમાંથી શ્રેષ્ઠ બે ટીમો આગળ વધીને સુપર-એઇટ તબક્કામાં પ્રવેશ કરશે.
• ખાસ હાઇલાઇટ: ઇટાલીની ટીમ ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત T20 વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લઈ રહી છે, જે આ રમતનો વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તાર દર્શાવે છે.
• ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન: ભારતીય ટીમ 2024 માં T20 વર્લ્ડ કપ જીત્યા બાદ, આ ટુર્નામેન્ટમાં ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન તરીકે પ્રવેશ કરશે, જેના કારણે તેમના પર બધાની નજર રહેશે.

પ્રશ્નો

1. ICC T20 વર્લ્ડ કપ 2026 કયા દેશોમાં સંયુક્ત રીતે યોજાશે? (A) ભારત અને બાંગ્લાદેશ (B) ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડ (C) ભારત અને શ્રીલંકા (D) ઇંગ્લેન્ડ અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝ
2. કઈ ટીમ 2026 T20 વર્લ્ડ કપમાં પ્રથમ વખત ભાગ લઈ રહી છે? (A) નેપાળ (B) ઇટાલી (C) કેનેડા (D) ઓમાન

2. પુરસ્કાર અને સન્માન: આંતરરાષ્ટ્રીય એમી એવોર્ડ્સ 2025

આંતરરાષ્ટ્રીય એમી એવોર્ડ્સ એ ટેલિવિઝન અને મનોરંજન જગતમાં વૈશ્વિક સ્તરે સર્વોચ્ચ સન્માન ગણાય છે. જ્યારે કોઈ ભારતીય ફિલ્મ કે કલાકારને આ મંચ પર નોમિનેશન મળે, ત્યારે તે સમગ્ર દેશ માટે ગૌરવની ક્ષણ હોય છે. તે ભારતીય સિનેમાની વાર્તા કહેવાની કળા અને પ્રતિભાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા અપાવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય એમી એવોર્ડ્સ 2025 માં ભારત

• આ વર્ષે, ભારતીય ફિલ્મ ‘અમર સિંહ ચમકીલા’ ને બે મુખ્ય કેટેગરીમાં નોમિનેશન મળ્યા હતા:
  1. શ્રેષ્ઠ ટીવી મૂવી/મિની-સિરીઝ
  2. શ્રેષ્ઠ અભિનેતા (દિલજીત દોસાંજ)
• જોકે ફિલ્મને આ બંને કેટેગરીમાં એવોર્ડ મળ્યો ન હતો, તેમ છતાં આ પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ્સમાં નોમિનેશન મેળવવું એ ભારતીય સિનેમા અને સ્ટ્રીમિંગ કન્ટેન્ટ માટે એક મોટી સિદ્ધિ છે.

મુખ્ય વિજેતાઓની યાદી

કેટેગરી	વિજેતા	દેશ
શ્રેષ્ઠ ટીવી મૂવી/મિની-સિરીઝ	લોસ્ટ બોયઝ એન્ડ ફેરીઝ	યુકે
શ્રેષ્ઠ અભિનેતા	ઓરિઓલ પ્લા (ફિલ્મ: Yo, adicto)	સ્પેન
શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી	અન્ના મેક્સવેલ માર્ટિન (ફિલ્મ: Until I Kill You)	યુકે
શ્રેષ્ઠ ડ્રામા સિરીઝ	રાઇવલ્સ	યુકે
શ્રેષ્ઠ કિડ્સ એનિમેશન	બ્લુઇ	ઓસ્ટ્રેલિયા

પ્રશ્નો

1. આંતરરાષ્ટ્રીય એમી એવોર્ડ્સ 2025 માં કઈ ભારતીય ફિલ્મને ‘શ્રેષ્ઠ ટીવી મૂવી/મિની-સિરીઝ’ કેટેગરીમાં નોમિનેશન મળ્યું હતું? (A) એનિમલ (B) અમર સિંહ ચમકીલા (C) થ્રી ઓફ અસ (D) દ્રશ્યમ 2
2. ‘શ્રેષ્ઠ અભિનેતા’નો આંતરરાષ્ટ્રીય એમી એવોર્ડ 2025 કોને મળ્યો? (A) દિલજીત દોસાંજ (B) માર્ટિન ફ્રીમેન (C) ઓરિઓલ પ્લા (D) કેવિન સ્પેસી

3. રાષ્ટ્રીય દિવસ: બંધારણ દિવસ 2025 (સંવિધાન દિવસ)

દર વર્ષે 26 નવેમ્બર ના રોજ ભારતમાં બંધારણ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતના લોકતંત્રનો આધારસ્તંભ એવા બંધારણના સ્વીકારની ઐતિહાસિક ક્ષણને યાદ કરવાનો દિવસ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નાગરિકોમાં બંધારણીય મૂલ્યો અને સિદ્ધાંતો પ્રત્યે જાગૃતિ કેળવવાનો છે.

બંધારણ દિવસનો ઇતિહાસ અને મહત્વ

• ઉજવણીની શરૂઆત: ભારત સરકારે વર્ષ 2015 માં ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની 125મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે 26 નવેમ્બરને સત્તાવાર રીતે ‘બંધારણ દિવસ’ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરી.
• મહત્વ: આ દિવસ નાગરિકોને તેમના મૂળભૂત અધિકારો અને ફરજોની યાદ અપાવે છે. તે બંધારણ દ્વારા સ્થાપિત ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વ જેવા મૂલ્યોનું સ્મરણ કરાવે છે.
• ડૉ. આંબેડકરનું યોગદાન: ભારતીય બંધારણના ઘડતરમાં ડ્રાફ્ટિંગ કમિટી (મુસદ્દા સમિતિ) ના અધ્યક્ષ તરીકે ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હતી, જેના કારણે તેમને ‘બંધારણના શિલ્પકાર’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

બંધારણ ઘડતરની સમયરેખા

ઘટના	તારીખ
બંધારણ સભાની રચના	9 ડિસેમ્બર 1946
બંધારણનો સ્વીકાર	26 નવેમ્બર 1949
બંધારણનો અમલ	26 જાન્યુઆરી 1950
ઘડતરનો સમયગાળો	2 વર્ષ, 11 મહિના અને 18 દિવસ

બંધારણ દિવસ અને ગણતંત્ર દિવસ વચ્ચેનો તફાવત

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે આ બંને દિવસો વચ્ચેનો તફાવત સમજવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

1. બંધારણ દિવસ (26 નવેમ્બર): આ દિવસે બંધારણ સભા દ્વારા ભારતના બંધારણનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો હતો.
2. ગણતંત્ર દિવસ (26 જાન્યુઆરી): આ દિવસે ભારતના બંધારણનો દેશભરમાં અમલ શરૂ થયો હતો અને ભારત એક સંપૂર્ણ સાર્વભૌમ ગણરાજ્ય બન્યું.

પ્રશ્નો

1. ભારતમાં બંધારણ દિવસ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે? (A) 26 જાન્યુઆરી (B) 15 ઓગસ્ટ (C) 26 નવેમ્બર (D) 9 ડિસેમ્બર
2. ભારતીય બંધારણ ઘડવા માટે કેટલો સમય લાગ્યો હતો? (A) 3 વર્ષ, 2 મહિના, 10 દિવસ (B) 2 વર્ષ, 11 મહિના, 18 દિવસ (C) 2 વર્ષ, 10 મહિના, 20 દિવસ (D) 4 વર્ષ, 1 મહિનો, 5 દિવસ

4. વ્યક્તિ વિશેષ: વાયોલા ફોર્ડ ફ્લેચરનું નિધન

વાયોલા ફોર્ડ ફ્લેચર અમેરિકાના ઇતિહાસની એક જીવંત સાક્ષી હતા. તેઓ 1921 માં થયેલા ભયાનક તુલસા જાતિ હત્યાકાંડના છેલ્લા જીવિત સાક્ષી હતા. તેમનું 111 વર્ષનું જીવન સંઘર્ષ, હિંમત અને ન્યાય માટેની લડતનું પ્રતિક છે. તેમનું નિધન એક યુગનો અંત છે.

વાયોલા ફોર્ડ ફ્લેચર અને તુલસા હત્યાકાંડ

• તુલસા હત્યાકાંડ શું હતો?: 1921 માં, અમેરિકાના તુલસા શહેરના સમૃદ્ધ અશ્વેત વિસ્તાર ગ્રીનવુડ, જે “બ્લેક વોલ સ્ટ્રીટ” તરીકે પ્રખ્યાત હતો, તેના પર શ્વેત લોકોની ભીડે હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં ૩૦૦થી વધુ અશ્વેત લોકોની હત્યા કરવામાં આવી અને સમગ્ર વિસ્તારને આગ લગાડીને નષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યો.
• ફ્લેચરનો અનુભવ: તે સમયે વાયોલા ફ્લેચર માત્ર 7 વર્ષના હતા અને તેમણે આ ભયાનક દ્રશ્યો પોતાની નજરે જોયા હતા. આ ઘટનામાં તેમના પરિવારે બધું જ ગુમાવી દીધું હતું.
• ન્યાય માટેની લડત: પોતાના જીવનના અંતિમ વર્ષોમાં, તેમણે આ ઐતિહાસિક અન્યાય માટે વળતર અને ન્યાયની માંગ સાથે અમેરિકી સંસદ સમક્ષ જુબાની આપી હતી, જેણે આ ઘટનાને ફરીથી દુનિયા સમક્ષ લાવી દીધી.
• આત્મકથા: તેમણે પોતાની યાદો અને સંઘર્ષને ‘Don’t Let Them Bury My Story’ (મારી વાર્તાને દફનાવવા ન દેશો) નામની આત્મકથામાં વર્ણવ્યા છે.
• નિધન: તાજેતરમાં 111 વર્ષની વયે તેમનું નિધન થયું છે.

પ્રશ્નો

1. વાયોલા ફોર્ડ ફ્લેચર કઈ ઐતિહાસિક ઘટનાના છેલ્લા જીવિત સાક્ષી હતા? (A) અમેરિકન ગૃહયુદ્ધ (B) 1921 નો તુલસા જાતિ હત્યાકાંડ (C) માર્ટિન લ્યુથર કિંગની હત્યા (D) પર્લ હાર્બર પર હુમલો
2. 1921 માં તુલસાનો સમૃદ્ધ અશ્વેત વિસ્તાર કયા નામે ઓળખાતો હતો? (A) હાર્લેમ રિનેસાન્સ (B) બ્રોન્ઝવિલે (C) બ્લેક વોલ સ્ટ્રીટ (D) શિકાગો સાઉથ સાઇડ

5. ભૂગોળ અને પર્યાવરણ

5.1 બાકુ: “પવનોનું શહેર”

• ઓળખ: અઝરબૈજાનની રાજધાની બાકુ “પવનોનું શહેર” (City of Winds) તરીકે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.
• કારણ: કેસ્પિયન સમુદ્રના કિનારે આવેલું હોવાથી અહીં ખઝરી (ઠંડો પવન) અને ગિલાવર (ગરમ પવન) જેવા શક્તિશાળી પવનો સતત ફૂંકાય છે, જે શહેરના વાતાવરણને પ્રભાવિત કરે છે.
• વિશ્વની સૌથી નીચી રાજધાની: આ શહેર સમુદ્ર સપાટીથી 28 મીટર નીચે આવેલું છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી નીચી ઊંચાઈ પર આવેલી રાજધાની બનાવે છે.

પ્રશ્નો

1. કયું શહેર “પવનોનું શહેર” તરીકે ઓળખાય છે? (A) ઇસ્તંબુલ (B) બાકુ (C) શિકાગો (D) વેલિંગ્ટન
2. બાકુ કયા સમુદ્રના કિનારે આવેલું છે? (A) કાળો સમુદ્ર (B) કેસ્પિયન સમુદ્ર (C) ભૂમધ્ય સમુદ્ર (D) અરલ સમુદ્ર

5.2 પોસ્ટોજના ગુફા

• સ્થળ: આ પ્રખ્યાત ગુફા સ્લોવેનિયા દેશમાં આવેલી છે.
• નિર્માણ: આશરે 24 કિલોમીટર લાંબી આ ગુફાનું નિર્માણ પિવકા નદી દ્વારા લાખો વર્ષો દરમિયાન ચૂનાના પથ્થરો (limestone) ને કોતરીને થયું છે.
• વિશેષતા: આ વિશ્વની એકમાત્ર કાર્સ્ટ ગુફા છે જેમાં પ્રવાસીઓ માટે રેલ્વે લાઇન બનાવવામાં આવી છે. અહીં ‘પ્રોટિયસ એન્ગિનસ’ નામનું એક અંધ અને રંગહીન ઉભયજીવી જીવ પણ જોવા મળે છે.

પ્રશ્નો

1. પોસ્ટોજના ગુફા કયા દેશમાં આવેલી છે? (A) ક્રોએશિયા (B) ઇટાલી (C) સ્લોવેનિયા (D) ઓસ્ટ્રિયા
2. પોસ્ટોજના ગુફાનું નિર્માણ કઈ નદી દ્વારા થયું છે? (A) ડેન્યુબ નદી (B) પિવકા નદી (C) સાવા નદી (D) ડ્રાવા નદી

5.3 પઝાયાર નદી

• સ્થળ: આ નદી ભારતના તમિલનાડુ રાજ્યના કન્યાકુમારી જિલ્લામાં વહે છે.
• ઉદ્ભવ અને અંત: તે મહેન્દ્રગિરીની પહાડીઓ માંથી નીકળે છે અને પશ્ચિમ દિશામાં વહીને અરબી સમુદ્ર માં ભળી જાય છે.
• લંબાઈ: આ નદીની કુલ લંબાઈ લગભગ 40 કિલોમીટર છે.

પ્રશ્નો

1. પઝાયાર નદી ભારતના કયા રાજ્યમાં વહે છે? (A) કેરળ (B) તમિલનાડુ (C) કર્ણાટક (D) આંધ્રપ્રદેશ
2. પઝાયાર નદી કયા સમુદ્રમાં મળે છે? (A) બંગાળની ખાડી (B) હિંદ મહાસાગર (C) અરબી સમુદ્ર (D) લક્ષદ્વીપ સમુદ્ર

5.4 હેલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી

• સ્થળ: આ જ્વાળામુખી ઇથોપિયા ના અફાર પ્રદેશ માં આવેલો છે.
• પ્રકાર: તે એક ‘શીલ્ડ જ્વાળામુખી’ છે, જેનો આકાર ઢાળ જેવો પહોળો અને ઓછી ઊંચાઈ વાળો હોય છે.
• તાજેતરની ઘટના: આ જ્વાળામુખી લગભગ 10,000 વર્ષ ની નિષ્ક્રિયતા બાદ તાજેતરમાં ફરીથી સક્રિય થયો છે અને તેમાં વિસ્ફોટ થયો છે.

પ્રશ્નો

1. હેલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી કયા દેશમાં આવેલો છે? (A) કેન્યા (B) એરિટ્રિયા (C) ઇથોપિયા (D) સુદાન
2. હેલી ગુબ્બી કયા પ્રકારનો જ્વાળામુખી છે? (A) સ્ટ્રેટોવોલ્કેનો (B) સિન્ડર કોન (C) શીલ્ડ જ્વાળામુખી (D) લાવા ડોમ

6. વિજ્ઞાન, સંરક્ષણ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિષયો

6.1 HAMMER વેપન સિસ્ટમ

• ઓળખ: HAMMER (હાઈલી એજાઈલ એન્ડ મેનુવરેબલ મ્યુનિશન એક્સટેન્ડેડ રેન્જ) એ ફ્રાન્સ દ્વારા વિકસિત એક અત્યાધુનિક હવા-થી-જમીન પર હુમલો કરનાર ગાઈડેડ બોમ્બ સિસ્ટમ છે.
• ક્ષમતા: આ સિસ્ટમ 70 કિલોમીટર દૂર સુધીના લક્ષ્યને ચોકસાઈપૂર્વક ભેદી શકે છે. તેને ભારતના રાફેલ અને તેજસ જેવા લડાકુ વિમાનો પર સરળતાથી લગાવી શકાય છે.
• ભારતમાં ઉત્પાદન: તાજેતરમાં, ભારતની ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) અને ફ્રાન્સની સેફ્રાન કંપની વચ્ચે ભારતમાં જ આ વેપન સિસ્ટમનું ઉત્પાદન કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર થયો છે.

પ્રશ્નો

1. HAMMER વેપન સિસ્ટમ કયા દેશ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે? (A) રશિયા (B) ઇઝરાયેલ (C) ફ્રાન્સ (D) યુએસએ
2. HAMMER સિસ્ટમની મહત્તમ રેન્જ કેટલી છે? (A) 40 કિમી (B) 70 કિમી (C) 100 કિમી (D) 150 કિમી

6.2 ભારત NCAP 2.0

• ઉદ્દેશ્ય: ભારત NCAP (ન્યુ કાર એસેસમેન્ટ પ્રોગ્રામ) એ ભારતમાં વેચાતી કારની સુરક્ષા ચકાસવા અને તેને 1 થી 5 સ્ટાર રેટિંગ આપવા માટેની એક સ્વદેશી સિસ્ટમ છે.
• NCAP 2.0: સરકારે હવે ભારત NCAP 2.0 માટેનો ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો છે. તેમાં વધુ કડક પરીક્ષણો અને નવા સુરક્ષા માપદંડોનો સમાવેશ થશે, જે ઓક્ટોબર 2027 થી લાગુ થવાની સંભાવના છે.
• ફરજિયાત નિયમો: નવા નિયમો હેઠળ, કોઈપણ કારને સ્ટાર રેટિંગ મેળવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનિક સ્ટેબિલિટી કંટ્રોલ (ESC) અને કર્ટન એરબેગ્સ જેવી સુવિધાઓ ફરજિયાત હશે.

પ્રશ્નો

1. ભારત NCAP કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે? (A) કારની માઇલેજનું મૂલ્યાંકન કરવું (B) કારની સુરક્ષા માટે સ્ટાર રેટિંગ આપવું (C) કારના પ્રદૂષણ સ્તરને માપવું (D) કારની કિંમત નક્કી કરવી
2. ભારત NCAP 2.0 ના નવા નિયમો હેઠળ, સ્ટાર રેટિંગ માટે કઈ સુરક્ષા સુવિધા ફરજિયાત બનશે? (A) સનરૂફ (B) ટચસ્ક્રીન ઇન્ફોટેનમેન્ટ (C) ઇલેક્ટ્રોનિક સ્ટેબિલિટી કંટ્રોલ (ESC) (D) એલોય વ્હીલ્સ

6.3 ઓરામાઇન O

• ઓળખ: ઓરામાઇન O એ એક કૃત્રિમ પીળો રંગ છે, જેનો વ્યાપક ઉપયોગ કાપડ ઉદ્યોગ, કાગળ ઉદ્યોગ અને ચામડાને રંગવા માટે થાય છે.
• આરોગ્ય માટે જોખમ: આ રસાયણ મનુષ્ય માટે સંભવિત કેન્સરકારક (carcinogenic) છે. તેના સંપર્કમાં આવવાથી લીવર અને કિડનીને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે.
• પ્રતિબંધ: ભારતમાં ખાદ્ય પદાર્થોમાં ઓરામાઇન O ના ઉપયોગ પર સખત પ્રતિબંધ છે, તેમ છતાં તેનો ઉપયોગ ઘણીવાર હળદર અને અન્ય મસાલાઓમાં ભેળસેળ કરવા માટે ગેરકાયદેસર રીતે થાય છે.

પ્રશ્નો

1. ઓરામાઇન O શું છે? (A) એક કુદરતી ખાદ્ય રંગ (B) એક કૃત્રિમ પીળો ઔદ્યોગિક રંગ (C) એક પ્રકારનું ખાતર (D) એક દવા
2. ઓરામાઇન O માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે શા માટે હાનિકારક છે? (A) તે ડાયાબિટીસનું કારણ બને છે (B) તે સંભવિત કેન્સરકારક છે (C) તે વજન વધારે છે (D) તે બ્લડ પ્રેશર ઘટાડે છે

7. શાસન, યોજનાઓ અને કાયદો

7.1 કેપિટલ ગેઇન્સ એકાઉન્ટ સ્કીમ (CGAS), 1988

• ઉદ્દેશ્ય: આ યોજના કરદાતાઓને લાંબા ગાળાના કેપિટલ ગેઇન્સ (મિલકત વેચાણથી થતો નફો) પર ટેક્સ બચાવવામાં મદદ કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ મિલકત વેચીને થયેલા નફાને નિર્ધારિત સમયમાં નવી મિલકતમાં રોકાણ ન કરી શકે, તો તે આ રકમને CGAS ખાતામાં જમા કરાવીને ટેક્સ મુક્તિનો દાવો કરી શકે છે.
• તાજેતરના ફેરફાર: તાજેતરમાં, સરકારે ખાનગી બેંકોની બિન-ગ્રામીણ શાખાઓને પણ આ યોજના હેઠળ ખાતું ખોલવાની મંજૂરી આપી છે, જેનાથી આ યોજનાનો વ્યાપ વધ્યો છે.

પ્રશ્નો

1. કેપિટલ ગેઇન્સ એકાઉન્ટ સ્કીમ (CGAS) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે? (A) ટૂંકા ગાળાના કેપિટલ ગેઇન્સ પર ટેક્સ બચાવવો (B) લાંબા ગાળાના કેપિટલ ગેઇન્સ પર ટેક્સ બચાવવો (C) આવકવેરા રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં મદદ કરવી (D) શેરબજારમાં રોકાણ માટે પ્રોત્સાહન આપવું
2. CGAS, 1988 માં તાજેતરના સુધારા મુજબ, કઈ બેંકોને ખાતું ખોલવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે? (A) માત્ર સરકારી બેંકો (B) માત્ર સહકારી બેંકો (C) ખાનગી બેંકોની બિન-ગ્રામીણ શાખાઓ (D) વિદેશી બેંકો

7.2 સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP)

• ઓળખ: સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP) એ ભારતના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલય (Supreme Court) માં કોઈપણ નીચલી અદાલત અથવા ટ્રિબ્યુનલના ચુકાદા સામે અપીલ કરવા માટેની એક વિશેષ પરવાનગી છે.
• બંધારણીય જોગવાઈ: આ જોગવાઈ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 136 હેઠળ કરવામાં આવી છે.
• અધિકાર નથી: SLP દાખલ કરવી એ અરજદારનો અધિકાર નથી, પરંતુ તે સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયની વિવેકબુદ્ધિ પર નિર્ભર કરે છે. કોર્ટ કેસની ગંભીરતા અને કાયદાકીય મહત્વને આધારે તેને સ્વીકારી કે નકારી શકે છે.

પ્રશ્નો

1. ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP) દાખલ કરી શકાય છે? (A) અનુચ્છેદ 32 (B) અનુચ્છેદ 226 (C) અનુચ્છેદ 136 (D) અનુચ્છેદ 142
2. સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP) દાખલ કરવાનો અધિકાર કોની પાસે છે? (A) અરજદારનો મૂળભૂત અધિકાર છે (B) તે માત્ર ફોજદારી કેસમાં જ શક્ય છે (C) તે સુપ્રીમ કોર્ટની વિવેકબુદ્ધિ પર નિર્ભર કરે છે (D) તે માત્ર હાઈકોર્ટના આદેશથી જ થઈ શકે છે

7.3 ઇન્ફોર્મેશન સિક્યુરિટી એજ્યુકેશન એન્ડ અવેરનેસ (ISEA) પ્રોજેક્ટ

• મંત્રાલય: આ પ્રોજેક્ટ ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.
• ઉદ્દેશ્ય: આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ સામાન્ય લોકોમાં સાયબર સુરક્ષા અને સાયબર હાઈજીન (ઓનલાઈન સુરક્ષિત રહેવાની આદતો) અંગે જાગૃતિ લાવવાનો છે. આ ઉપરાંત, આ ક્ષેત્રમાં કુશળ માનવ સંસાધન અને નિષ્ણાતો તૈયાર કરવાનો પણ તેનો ઉદ્દેશ્ય છે.

પ્રશ્નો

1. ISEA પ્રોજેક્ટ કયા મંત્રાલયની પહેલ છે? (A) ગૃહ મંત્રાલય (B) ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) (C) સંરક્ષણ મંત્રાલય (D) શિક્ષણ મંત્રાલય
2. ISEA પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે? (A) ડિજિટલ સાક્ષરતા વધારવી (B) ઓનલાઈન શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવું (C) સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ લાવવી (D) ઈ-ગવર્નન્સ સેવાઓનો વિસ્તાર કરવો

7.4 એશિયન એન્ડ પેસિફિક સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓફ ડિઝાસ્ટર ઇન્ફોર્મેશન મેનેજમેન્ટ (APDIM)

• સંસ્થા: આ સંસ્થા યુનાઇટેડ નેશન્સ ESCAP (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) હેઠળ કાર્યરત એક પ્રાદેશિક સંસ્થા છે.
• મુખ્યમથક: તેનું મુખ્યમથક તેહરાન, ઈરાન માં આવેલું છે.
• કાર્ય: તેનું મુખ્ય કાર્ય એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના દેશોમાં આપત્તિના જોખમને ઘટાડવા માટે માહિતી, જ્ઞાન અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓનું આદાન-પ્રદાન કરવું છે. ભારત 2022-2025 ના સમયગાળા માટે તેના ગવર્નિંગ કાઉન્સિલનો સભ્ય છે.

પ્રશ્નો

1. APDIM નું મુખ્યમથક ક્યાં આવેલું છે? (A) બેંગકોક, થાઈલેન્ડ (B) નવી દિલ્હી, ભારત (C) તેહરાન, ઈરાન (D) જકાર્તા, ઇન્ડોનેશિયા
2. APDIM કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા હેઠળ કાર્ય કરે છે? (A) વિશ્વ બેંક (B) યુનેસ્કો (UNESCO) (C) યુનાઇટેડ નેશન્સ ESCAP (D) વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)

Read Also : 25 November 2025 GPSC Daily Current Affairs