25 November 2025 GPSC Daily Current Affairs In Gujarati | કરન્ટ અફેર્સ

ગુજરાતની તમામ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે પરીક્ષાલક્ષી GPSC Daily Current Affairs In Gujarati ખુબજ જરૂરી છે. ExamConnect દ્વારા 25 November 2025 ના કરંટ અફેર્સ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં નીચે મુજબ રજુ કરવામાં આવેલ છે.

GPSC Daily Current Affairs In Gujarati । 25 November 2025

1. આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ (International Events)

1.1. ઇથોપિયામાં હાયલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ (Hayli Gubbi Volcano Eruption in Ethiopia)

ઇથોપિયામાં હાયલી ગુબ્બી જ્વાળામુખીનો વિસ્ફોટ એક મોટી ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ઘટના છે, જેની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ખાસ કરીને દક્ષિણ એશિયાને અસર કરતા ઉડ્ડયન માર્ગો પર ગંભીર અસરો થઈ છે. આશરે 12,000 વર્ષથી નિષ્ક્રિય રહેલા આ જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટને કારણે વાતાવરણમાં ફેલાયેલી રાખ ભારત અને પાકિસ્તાન તરફ આગળ વધી, જેના કારણે વૈશ્વિક હવાઈ ટ્રાફિક અને સુરક્ષા પર ચિંતા ઊભી થઈ.

મુખ્ય તથ્યો:

• જ્વાળામુખીનું નામ અને સ્થાન: હાયલી ગુબ્બી (Hayli Gubbi), ઇથોપિયાના એર્ટા એલે રેન્જમાં સ્થિત છે.
• નિષ્ક્રિયતાનો સમયગાળો: આ જ્વાળામુખી આશરે 12,000 વર્ષથી નિષ્ક્રિય હતો.
• વિસ્ફોટની અસર: વિસ્ફોટથી ઉત્પન્ન થયેલા રાખના ગોટા ભારત અને પાકિસ્તાન તરફ આવ્યા, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ માર્ગોને ગંભીર અસર થઈ.
• રાખની ઊંચાઈ: રાખના ગોટા વાતાવરણમાં 14 કિલોમીટરની ઊંચાઈ સુધી પહોંચ્યા હતા.
• ભારત પર અસર: ગુજરાત, રાજસ્થાન, દિલ્હી, હરિયાણા અને પંજાબ જેવા રાજ્યોને અસર થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

સંભવિત જોખમો: જ્વાળામુખીની રાખના મુખ્ય જોખમોમાં ઉડ્ડયન અને આરોગ્ય સંબંધિત જોખમોનો સમાવેશ થાય છે. ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે, રાખના કણો વિમાનના જેટ એન્જિનમાં પીગળીને એન્જિન ફેલ થવાનું કારણ બની શકે છે અને પાઇલટ માટે દૃશ્યતા ઘટાડી શકે છે. આરોગ્યની દૃષ્ટિએ, આ સૂક્ષ્મ કણો શ્વાસમાં જવાથી અસ્થમા અને COPD જેવી શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

આ ઘટનાએ વૈશ્વિક સ્તરે ઉડ્ડયન સત્તામંડળો અને હવામાન એજન્સીઓને સતર્ક કર્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગનું આવું જ એક ઉદાહરણ G20 સમિટમાં પણ જોવા મળ્યું.

1.2. G20 જોહાનિસબર્ગ સમિટ 2025 (G20 Johannesburg Summit 2025)

G20 જોહાનિસબર્ગ સમિટ 2025 એ એક ઐતિહાસિક ઘટના હતી, કારણ કે આ પ્રથમ વખત હતું જ્યારે G20 સમિટનું આયોજન આફ્રિકન ખંડ પર કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમિટ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગેરહાજરીને કારણે પણ ચર્ચામાં રહી. તેમ છતાં, બાકીના સભ્ય દેશોએ આબોહવા, નાણાકીય સમાવેશ અને વૈશ્વિક શાસન જેવા મુદ્દાઓ પર મહત્વપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધતાઓ વ્યક્ત કરી.

સમિટના મુખ્ય પરિણામો:

વિષય (Area of Focus)	મુખ્ય પ્રતિબદ્ધતા / લક્ષ્યાંક (Key Commitment / Target)
1. ફિલોસોફી	ઉબુન્ટુ (Ubuntu) સિદ્ધાંતો અપનાવ્યા: પરસ્પર જોડાણ અને બહુપક્ષીયવાદ.
2. IMF સુધારા	સબ-સહારન આફ્રિકા માટે IMFમાં 25મી ચેર બનાવવામાં આવી.
3. દેવું	દેવાની સારવાર માટે G20 કોમન ફ્રેમવર્ક મજબૂત બનાવ્યું.
4. ક્લાયમેટ ફાઇનાન્સ	નાણાંને “અબજોથી ખરબો“ સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક; NDCs (રાષ્ટ્રીય સ્તરે નિર્ધારિત યોગદાન) માટે $5.8 ટ્રિલિયનની જરૂર.
5. ઊર્જા	મિશન 300: 2030 સુધીમાં 300 મિલિયન આફ્રિકનોને વીજળી પહોંચાડવી.
6. ક્રિટિકલ મિનરલ્સ	સ્થિર સપ્લાય ચેઇન માટે G20 ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ફ્રેમવર્ક શરૂ કર્યું.
7. ખાદ્ય સુરક્ષા	ભોજનના અધિકારની પુષ્ટિ; ભૂખમરાને યુદ્ધના હથિયાર તરીકે વખોડ્યું.
8. AI અને ટેક	સમાન ટેકનોલોજી શેરિંગ માટે AI ફોર આફ્રિકા ઇનિશિયેટિવ શરૂ કર્યું.
9. સામાજિક લક્ષ્યો	નેલ્સન મંડેલા બે ટાર્ગેટ: યુવા બેરોજગારી (NEET)માં 5% ઘટાડો.
10. યુએન સુધારા	યુએન સુરક્ષા પરિષદનો વિસ્તાર કરવા માટે આહ્વાન.

મહત્વપૂર્ણ પહેલ:

• આફ્રિકન નાણાકીય સમાવેશ: આફ્રિકન દેશોને વૈશ્વિક નાણાકીય વ્યવસ્થામાં વધુ પ્રતિનિધિત્વ આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF)માં સબ-સહારન આફ્રિકા માટે 25મી અધ્યક્ષની રચના કરવામાં આવી.
• જસ્ટ એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન (મિશન 300): આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં 300 મિલિયન આફ્રિકનોને વીજળી પૂરી પાડવાનો છે, જે ઊર્જા સુરક્ષા અને વિકાસ માટે એક મોટું પગલું છે.
• યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારો: સમિટે યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારો કરવાની અને ઓછા પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા પ્રદેશોનો સમાવેશ કરવા માટે તેના વિસ્તરણની હિમાયત કરી.

આ સમિટમાં વૈશ્વિક શાસન અને વિકાસ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો, જેનું મૂલ્યાંકન કમિટમેન્ટ ટુ ડેવલપમેન્ટ ઇન્ડેક્સ (CDI) જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

2. રાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ અને રેન્કિંગ (National Events and Rankings)

2.1. કમિટમેન્ટ ટુ ડેવલપમેન્ટ ઇન્ડેક્સ (CDI) 2025 માં ભારતનું સ્થાન (India’s Rank in Commitment to Development Index (CDI) 2025)

કમિટમેન્ટ ટુ ડેવલપમેન્ટ ઇન્ડેક્સ (CDI) એ સેન્ટર ફોર ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટ દ્વારા પ્રકાશિત થતો એક વાર્ષિક અહેવાલ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ માપવાનો છે કે વિશ્વના શક્તિશાળી દેશોની નીતિઓ વિકાસશીલ દેશોને કેવી રીતે અસર કરે છે. આ ઇન્ડેક્સ માત્ર વિદેશી સહાય પર જ નહીં, પરંતુ વેપાર, પર્યાવરણ અને ટેકનોલોજી જેવા અન્ય પરિબળો પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

CDI 2025 માં ભારતનું પ્રદર્શન:

• એકંદરે રેન્ક: 36મો.
• આવક–સમાયોજિત રેન્ક: 29મો (આ રેન્ક દેશની આવકના સ્તરને ધ્યાનમાં લઈને ગણવામાં આવે છે).
• શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન: પર્યાવરણ (8મો રેન્ક), જેનું મુખ્ય કારણ પ્રતિ વ્યક્તિ ઓછું ઉત્સર્જન છે.
• સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન: વેપાર (38મો રેન્ક) અને નાણા (38મો રેન્ક), જેનું મુખ્ય કારણ ગરીબ દેશોમાંથી આયાતને અવરોધતા ઊંચા ટેરિફ અને સબસિડી તથા સહાયની ઉદારતામાં સુધારાની જરૂરિયાત છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ટોચના દેશો:

1. સ્વીડન
2. જર્મની
3. નોર્વે

વૈશ્વિક સ્તરે દેશની નીતિઓનું મૂલ્યાંકન થાય છે, તેવી જ રીતે તેની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની ગુણવત્તા પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચકાસવામાં આવે છે, જેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ IIM રાંચીની તાજેતરની સિદ્ધિ છે.

2.2. IIM રાંચીને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા (IIM Ranchi gets International Recognition)

ભારતીય પ્રબંધન સંસ્થાન (IIM) રાંચીએ બે પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન મેળવીને તેની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠામાં વધારો કર્યો છે. આ સિદ્ધિઓ IIM રાંચીને વિશ્વના શ્રેષ્ઠ બિઝનેસ સ્કૂલોની હરોળમાં મૂકે છે અને ભારતના મેનેજમેન્ટ શિક્ષણની ગુણવત્તાને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા આપે છે.

પ્રાપ્ત થયેલ મુખ્ય સન્માનો:

1. AMBA માન્યતા: એસોસિએશન ઓફ MBA (AMBA) દ્વારા મળેલી આ માન્યતા IIM રાંચીને વિશ્વની ટોચની 2% બિઝનેસ સ્કૂલોમાં સ્થાન આપે છે. આ માન્યતા સંસ્થાના અભ્યાસક્રમ, શિક્ષણની ગુણવત્તા અને વિદ્યાર્થીઓના કારકિર્દી પરિણામોના કડક મૂલ્યાંકન પછી આપવામાં આવે છે.
2. એડયુનિવર્સલ રેન્કિંગમાં 4 પામ્સ ઓફ એક્સેલન્સ: આ પુરસ્કાર એ સંસ્થાઓને આપવામાં આવે છે જેમનો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ નોંધપાત્ર હોય. આ રેન્કિંગ IIM રાંચીની વૈશ્વિક ભાગીદારી અને શૈક્ષણિક પ્રભાવને દર્શાવે છે.

રાષ્ટ્રીય સહયોગ: IIM રાંચી, JAP 2026 (જોઇન્ટ એડમિશન પ્રોસેસ) હેઠળ IIM રાયપુર, કાશીપુર અને તિરુચિરાપલ્લી સાથે મળીને MBA પ્રવેશ પ્રક્રિયાનું સંચાલન કરશે, જે ઉમેદવારો માટે પ્રક્રિયાને સરળ બનાવશે.

શૈક્ષણિક ઉત્કૃષ્ટતાની સાથે, સરકાર આર્થિક સશક્તિકરણ માટે પણ પહેલ કરી રહી છે.

2.3. ‘વોમનિયા’ પહેલ: મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકોનું સશક્તિકરણ (‘Womaniya’ Initiative: Empowering Women Entrepreneurs)

‘વોમનિયા’ એ સરકારી ઇ-માર્કેટપ્લેસ (GeM) પ્લેટફોર્મ પર શરૂ કરાયેલી એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જાહેર ખરીદીમાં મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકો અને સ્વ-સહાય જૂથોની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ પહેલ મહિલાઓને તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ સીધા સરકારી વિભાગોને વેચવા માટે એક મંચ પૂરો પાડે છે.

પહેલની મુખ્ય વિગતો:

• લોન્ચ: 2019.
• પ્લેટફોર્મ: ગવર્નમેન્ટ ઇ-માર્કેટપ્લેસ (GeM).
• ભાગીદાર: યુએન વિમેન (UN Women).
• મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: સરકારી ખરીદીમાં મહિલાઓની ભાગીદારીને મજબૂત કરવી અને તેમને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવી.
• સરકારી નીતિ: આ પહેલ મહિલા-માલિકીના વ્યવસાયો માટે 3% જાહેર ખરીદી અનામત રાખવાની સરકારી નીતિને સમર્થન આપે છે.

GeM ની ભૂમિકા: ગવર્નમેન્ટ ઇ-માર્કેટપ્લેસ (GeM) એ વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા 2016 માં શરૂ કરાયેલું એક ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ છે. તે સરકારી ખરીદીને પારદર્શક, કાર્યક્ષમ અને સમાવેશી બનાવે છે, જે નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ સરકારી ટેન્ડરોમાં ભાગ લેવાની તક પૂરી પાડે છે.

આર્થિક સશક્તિકરણની સાથે, સામાજિક જાગૃતિ પણ એટલી જ જરૂરી છે, જે મહત્વપૂર્ણ દિવસોની ઉજવણી દ્વારા ફેલાવવામાં આવે છે.

3. મહત્વપૂર્ણ દિવસો અને ઉજવણી (Important Days and Celebrations)

3.1. નવેમ્બર 2025 ના મહત્વપૂર્ણ દિવસો (Important Days of November 2025)

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસોનું જ્ઞાન ખૂબ જ ઉપયોગી છે. આ દિવસો માત્ર તથ્યો જ નહીં, પરંતુ તેમની પાછળના ઉદ્દેશ્યો અને ઐતિહાસિક મહત્વ વિશે પણ માહિતી આપે છે, જે સામાન્ય જ્ઞાનના પ્રશ્નો માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

નવેમ્બર 2025 ના મુખ્ય દિવસો:

તારીખ (Date)	દિવસ / ઘટના (Day / Event)	મહત્વ (Significance)
5 નવેમ્બર	વિશ્વ સુનામી જાગૃતિ દિવસ	સુનામીના જોખમો ઘટાડવા અને તેની તૈયારી માટે જાગૃતિ ફેલાવવી.
7 નવેમ્બર	રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસ	કેન્સરની વહેલી તપાસ અને નિવારણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી.
11 નવેમ્બર	રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ	ભારતના પ્રથમ શિક્ષણ મંત્રી મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદની જન્મજયંતિ.
14 નવેમ્બર	બાળ દિવસ (ભારત)	ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુની જન્મજયંતિ.
19 નવેમ્બર	વિશ્વ શૌચાલય દિવસ	સ્વચ્છતા અને આરોગ્યપ્રદ શૌચાલયના મહત્વ પર ભાર મૂકવો.
21 નવેમ્બર	વિશ્વ ટેલિવિઝન દિવસ	સંચાર અને જાગૃતિ ફેલાવવામાં ટેલિવિઝનના પ્રભાવને માન્યતા આપવી.
25 નવેમ્બર	મહિલાઓ સામે હિંસા નાબૂદી માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ	મહિલાઓ સામે થતી હિંસાને રોકવા માટે જાગૃતિ લાવવી.
26 નવેમ્બર	રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ	શ્વેત ક્રાંતિના પિતા ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનની જન્મજયંતિની ઉજવણી.
26 નવેમ્બર	બંધારણ દિવસ (સંવિધાન દિવસ)	1949માં ભારતના બંધારણને અપનાવવાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે.
29 નવેમ્બર	પેલેસ્ટિનિયન લોકો સાથે એકતા માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ	પેલેસ્ટિનિયન લોકોના અધિકારો માટે વૈશ્વિક સમર્થન વ્યક્ત કરવું.

આ યાદીમાંથી, ચાલો આપણે એક વિશેષ દિવસ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ જે સામાજિક ન્યાય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

3.2. મહિલાઓ સામે હિંસા નાબૂદી માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ 2025 (International Day for the Elimination of Violence Against Women 2025)

દર વર્ષે 25 નવેમ્બરે “મહિલાઓ સામે હિંસા નાબૂદી માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ” મનાવવામાં આવે છે. વર્ષ 2025 ની થીમ “UNiTE to End Digital Violence Against All Women and Girls” છે, જે ડિજિટલ યુગમાં મહિલાઓ સામે વધી રહેલી ઓનલાઈન હિંસા, જેમ કે સાયબર સ્ટોકિંગ અને હેરેસમેન્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ દિવસ ડોમિનિકન રિપબ્લિકની મીરાબાલ બહેનોની હત્યાની યાદમાં મનાવવામાં આવે છે, જેમણે સરમુખત્યારશાહી સામે લડત આપી હતી.

ભારત સરકારની મુખ્ય પહેલ:

• ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023: આ નવા કાયદામાં જાતીય હિંસા માટે કડક સજાની જોગવાઈઓ છે અને પીડિતોના નિવેદનોની ઓડિયો-વિડિયો રેકોર્ડિંગ ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
• મિશન શક્તિ: આ એક છત્ર યોજના છે, જેમાં બે પેટા-યોજનાઓ છે: ‘સંબલ’ (મહિલાઓની સુરક્ષા માટે) અને ‘સામર્થ્ય’ (મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે).
• વન સ્ટોપ સેન્ટર્સ (OSCs): હિંસાથી પીડિત મહિલાઓને તબીબી, કાનૂની, પોલીસ અને મનોવૈજ્ઞાનિક સહાય એક જ સ્થળે પૂરી પાડવામાં આવે છે.
• મહિલા હેલ્પલાઇન (181): આ એક 24×7 ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન છે, જે મહિલાઓને કટોકટીમાં તાત્કાલિક મદદ પૂરી પાડે છે.

સામાજિક મુદ્દાઓ ઉપરાંત, રમતગમત અને સામાન્ય જ્ઞાન જેવા વિષયો પણ પરીક્ષા માટે એટલા જ મહત્વપૂર્ણ છે.

4. રમતગમત અને સામાન્ય જ્ઞાન (Sports and General Knowledge)

4.1. મેક્સ વર્સ્ટાપેને 2025 લાસ વેગાસ ગ્રાન્ડ પ્રિક્સ જીતી (Max Verstappen wins 2025 Las Vegas Grand Prix)

રેડ બુલના ડ્રાઇવર મેક્સ વર્સ્ટાપેને 2025 લાસ વેગાસ ગ્રાન્ડ પ્રિક્સમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરીને જીત મેળવી છે. 2023 માં ઉદ્ઘાટન આવૃત્તિ જીત્યા પછી આ તેની બીજી લાસ વેગાસ જીપી જીત છે. આ વિજય સાથે, તેણે ફોર્મ્યુલા 1 ડ્રાઇવર્સ ચેમ્પિયનશિપ માટે પોતાની ખિતાબની દાવેદારીને ફરીથી મજબૂત કરી દીધી છે.

પોડિયમ પરના વિજેતાઓ:

• વિજેતા (1st): મેક્સ વર્સ્ટાપેન (રેડ બુલ રેસિંગ).
• બીજું સ્થાન (2nd): લેન્ડો નોરિસ (મેકલારેન).
• ત્રીજું સ્થાન (3rd): જ્યોર્જ રસેલ (મર્સિડીઝ).

4.2. ભારતનું એમ્સ્ટરડેમ કોને કહેવાય છે? (Which Place is Known as the Amsterdam of India?)

“ભારતનું એમ્સ્ટરડેમ” ઉપનામ બે સ્થળો સાથે જોડાયેલું છે: હિમાચલ પ્રદેશમાં કસોલ અને કેરળમાં અલ્લેપ્પી (અલપ્પુઝા). બંને સ્થળો તેમની વિશિષ્ટ ભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને કારણે આ ઉપનામ ધરાવે છે.

• કસોલ (હિમાચલ પ્રદેશ): તેના શાંત વાતાવરણ, ખુલ્લી સંસ્કૃતિ અને મોટી સંખ્યામાં ઇઝરાયેલી પ્રવાસીઓની હાજરીને કારણે તેને ઘણીવાર એમ્સ્ટરડેમ સાથે સરખાવવામાં આવે છે. તેને “મિની ઇઝરાયલ” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
• અલ્લેપ્પી (કેરળ): તેની બેકવોટર નહેરો, સરોવરો અને હાઉસબોટના વ્યાપક નેટવર્કને કારણે તે એમ્સ્ટરડેમની નહેરો જેવું લાગે છે. આ જ કારણોસર તેને “પૂર્વનું એમ્સ્ટરડેમ” કહેવામાં આવે છે.

Read More : 16 October 2025 Current Affairs MCQs