Daily Current Affairs in Gujarati | 10 February 2026

GPSC, GSSSB,TET-TAT અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં Daily Current Affairs in Gujarati નું ખુબજ મહત્વ રહેલુ હોય છે. અહીં 10 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના કરંટ અફેર્સ આપવામાં આવેલ છે. આ MCQs તમારી તૈયારીને વધુ મજબુત બનાવવા માટે ઉપયોગી થશે.

1. અંતરિક્ષ વિજ્ઞાન: આદિત્ય પંડ્યા – ભારતનો સૌથી નાની વયનો એનાલોગ એસ્ટ્રોનોટ

વિશ્લેષણાત્મક પરિચય: ભારતની અવકાશ સંશોધન ક્ષમતા હવે માત્ર બાહ્ય અવકાશ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ પૃથ્વી પર રહીને અવકાશ જેવી પરિસ્થિતિઓના નિર્માણ (Analog Space Research) ક્ષેત્રે પણ વિસ્તરી રહી છે. આ મિશન માટે ગુજરાતના કચ્છની પસંદગી અને તેમાં યુવા ટેકનિકલ પ્રતિભાઓનું જોડાણ ભારતની આગામી પેઢીની વૈજ્ઞાનિક સજ્જતા દર્શાવે છે. ભૌગોલિક રીતે આ પ્રદેશ ચંદ્રની સપાટી જેવી વિષમતા અને એકલતા પૂરી પાડે છે, જે સંશોધન માટે અનિવાર્ય છે.

• કેમ ચર્ચામાં છે?: 17 વર્ષીય આદિત્ય પંડ્યા એ AAKA સ્પેસ સ્ટુડિયો દ્વારા આયોજિત લુનર-હેબિટેટ મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી ભારતનો સૌથી નાની વયનો પુરુષ એનાલોગ એસ્ટ્રોનોટ (Analog Astronaut) બનવાની સિદ્ધિ મેળવી છે.
• મિશનની વિગતો: આ મિશન ‘AAKA સ્પેસ સ્ટુડિયો’ (ISRO દ્વારા માન્ય સ્પેસ ટ્યુટર) દ્વારા પૃથ્વી પર ચંદ્ર જેવું વાતાવરણ ઉભું કરવાના હેતુથી યોજાયું હતું.
• સ્થળ અને સમય: આ મિશન 1 થી 8 ફેબ્રુઆરી, 2026 દરમિયાન કચ્છના ધોળાવીરામાં સફેદ રણ (White Plains) ખાતે સંપન્ન થયું હતું. નોંધનીય છે કે ધોળાવીરા એ UNESCO વર્લ્ડ હેરીટેજ સાઈટ છે, જે આ મિશનને સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ પણ આપે છે.
• આદિત્યની ભૂમિકા: આદિત્યએ મિશનમાં હાર્ડવેર લીડ, IoT (ઈન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ) અને ‘હેબિટેટ ઈન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ’ના મુખ્ય એન્જિનિયર તરીકે કામ કર્યું હતું. તેણે એન્વાયરમેન્ટલ સેન્સર અને બાયોમેટ્રિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમનું નિર્માણ કર્યું હતું.
• ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ: મિશનમાં ડિજિટલ ટ્વિન ટેકનોલોજી (Digital Twin), 3D પ્રિન્ટિંગ અને રિયલ-ટાઇમ ટેલિમેટ્રીનો ઉપયોગ કરીને ચંદ્ર પરના સંભવિત માનવ વસવાટનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
• એનાલોગ મિશન એટલે શું?: પૃથ્વી પર એવા ભૌગોલિક સ્થળોએ રહીને સંશોધન કરવું જે અવકાશ અથવા અન્ય ગ્રહો (જેમ કે ચંદ્ર કે મંગળ) જેવી જ શારીરિક, માનસિક અને ટેકનિકલ પડકારો પૂરા પાડે છે.

2. ઇસરો (ISRO) મિશન: ચંદ્રયાન-4 માટે લેન્ડિંગ સાઈટની પસંદગી

વિશ્લેષણાત્મક પરિચય: ચંદ્રયાન-3 ની ભવ્ય સફળતા બાદ હવે ભારત ચંદ્રની સપાટી પરથી નમૂના એકત્ર કરી પૃથ્વી પર પરત લાવવાની ક્ષમતા કેળવી રહ્યું છે. ચંદ્રયાન-4 મિશન એ અત્યાર સુધીનું સૌથી જટિલ મિશન છે, કારણ કે તેમાં અવકાશમાં વિવિધ મોડ્યુલ્સનું ડોકિંગ (જોડાણ) અને ચંદ્ર પરથી ફરી ઉડાન ભરવાની પ્રક્રિયા સામેલ છે. લેન્ડિંગ સાઈટની અત્યારથી જ પસંદગી મિશનની સચોટતા અને પૂર્વ-તૈયારી દર્શાવે છે.

• મુખ્ય વિગતો: ચંદ્રયાન-4 ભારતનું પ્રથમ ‘લુનર સેમ્પલ–રિટર્ન’ (Lunar Sample-Return) મિશન છે, જેનું લોન્ચિંગ સંભવિત રીતે વર્ષ 2028માં થશે. ઇસરો ચેરમેન વી. નારાયણન (V. Narayanan) મુજબ આ મિશન માટેની તૈયારીઓ વેગવંતી છે.
• લેન્ડિંગ સાઈટ (MM-4): ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ (South Pole) પાસેના Mons Mouton પ્રદેશમાં લેન્ડિંગ માટે MM-4 સાઈટની પસંદગી કરવામાં આવી છે.
• સુરક્ષા અને સચોટતા: સાઈટની પસંદગી ‘ઓર્બિટર હાઈ રિઝોલ્યુશન કેમેરા’ (OHRC) ના ડેટાના આધારે કરવામાં આવી છે. સાઈટની આસપાસ 1km x 1km ના વિસ્તારમાં જોખમનું પ્રમાણ સૌથી ઓછું છે. વળી, ત્યાં 24m x 24m ના કદના સૌથી વધુ જોખમ-મુક્ત ગ્રીડ (Hazard-free grids) ઉપલબ્ધ છે.
• ભૌગોલિક માપદંડો: પસંદ કરાયેલ સાઈટનો સરેરાશ ઢોળાવ (Slope) 5 ડિગ્રી અને ઊંચાઈ 5,334 મીટર છે, જે સોફ્ટ લેન્ડિંગ માટે અનુકૂળ છે.
• મિશન આર્કિટેક્ચર: આ મિશનમાં પાંચ મુખ્ય મોડ્યુલ્સ હશે:
  1. Propulsion Module (પ્રોપલ્શન)
  2. Descender Module (લેન્ડિંગ માટે)
  3. Ascender Module (ચંદ્ર પરથી પરત ઉડવા માટે)
  4. Transfer Module (ટ્રાન્સફર)
  5. Re-entry Module (પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃ પ્રવેશ માટે)

3. આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો: ભારત–ગ્રીસ અને ભારત–નેધરલેન્ડ કરાર

વિશ્લેષણાત્મક પરિચય: ભારતની વર્તમાન વિદેશ નીતિ ‘સંરક્ષણ સ્વનિર્ભરતા’ અને ‘ગ્રીન એનર્જી’ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો પર કેન્દ્રિત છે. ગ્રીસ સાથેની સંરક્ષણ ભાગીદારી ભૂમધ્ય અને હિંદ મહાસાગરમાં સુરક્ષા માટે મહત્વની છે, જ્યારે નેધરલેન્ડ સાથેની ગ્રીન હાઈડ્રોજન ભાગીદારી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે પાયારૂપ છે.

• ભારત–ગ્રીસ સંરક્ષણ કરાર: ભારતના સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને ગ્રીસના નેશનલ ડિફેન્સ મંત્રી નિકોલાઓસ જ્યોર્જિયોસ ડેન્ડિયાસ (Nikolaos Georgios Dendias) વચ્ચે માણેકશા સેન્ટર ખાતે બેઠક યોજાઈ હતી.
• 5 વર્ષનો રોડમેપ: બંને દેશોએ સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં સહકાર વધારવા માટે 5 વર્ષનો રોડમેપ તૈયાર કરવા ‘જોઈન્ટ ડિક્લેરેશન ઓફ ઇન્ટેન્ટ’ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર ભારતની આત્મનિર્ભર ભારત પહેલ અને ગ્રીસના Agenda 2030 ને એકબીજા સાથે સાંકળે છે.
• વ્યૂહાત્મક મહત્વ: ગ્રીસ દ્વારા ઇન્ફોર્મેશન ફ્યુઝન સેન્ટર – ઇન્ડિયન ઓશન રિજન (IFC-IOR) માં ઇન્ટરનેશનલ લાયઝન ઓફિસરની નિમણૂક કરવામાં આવશે.
• ભારત–નેધરલેન્ડ હાઈડ્રોજન ફેલોશિપ: DST સચિવ અભય કરંદીકર દ્વારા ‘ભારત-નેધરલેન્ડ હાઈડ્રોજન ફેલોશિપ’ લોન્ચ કરવામાં આવી છે. આ અંતર્ગત ભારતની 19 IITs અને નેધરલેન્ડની યુનિવર્સિટી ઓફ ગ્રોનિંગન વચ્ચે ગ્રીન હાઈડ્રોજન ક્ષેત્રે સંશોધન માટે MoU કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર ભારતને 2047 સુધીમાં ‘ઉર્જા સ્વતંત્ર’ બનવાના લક્ષ્યમાં મદદ કરશે.

4. સામાજિક અને વહીવટી પહેલ: દિલ્હી–ભારત ટેક્સી અને ન્યાયિક ક્ષેત્રે સિદ્ધિ

વિશ્લેષણાત્મક પરિચય: વહીવટી તંત્રમાં સહકારી મોડેલનો ઉપયોગ અને ન્યાયતંત્રમાં દિવ્યાંગોની સમાન ભાગીદારી એ સામાજિક સર્વસમાવેશકતાના મજબૂત ઉદાહરણો છે. ન્યાયતંત્રમાં દિવ્યાંગો માટે દ્વાર ખોલતો સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો બંધારણીય સમાનતાના સિદ્ધાંતને ચરિતાર્થ કરે છે.

• દિલ્હી સહકારી ટેક્સી મોડેલ: દિલ્હી ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે જેણે ‘ભારત ટેક્સી’ ના સહકારી પ્લેટફોર્મ (Sahkar Taxi Cooperative Limited) સાથે ભાગીદારી કરી છે. આ મોડેલ હેઠળ ડ્રાઈવરો પોતે જ સ્ટેકહોલ્ડર હશે અને તેમને દિલ્હીના સાંસ્કૃતિક એમ્બેસેડર તરીકે તાલીમ આપવામાં આવશે.
• ન્યાયિક સિદ્ધિ (થાન્યા નાથન સી.): કેરળની થાન્યા નાથન સી. (24 વર્ષ) રાજ્યની પ્રથમ સંપૂર્ણ દૃષ્ટિહીન મહિલા જજ બનવા જઈ રહી છે. તેણે કેરળ જ્યુડિશિયલ સર્વિસની પરીક્ષામાં દિવ્યાંગ શ્રેણીમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે.
• બંધારણીય સંદર્ભ અને સુપ્રીમ કોર્ટ: આ નિમણૂક સુપ્રીમ કોર્ટના 2025 ના ઐતિહાસિક ચુકાદાને આભારી છે. આ ચુકાદો આપનાર બેન્ચમાં જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા (જેઓ મૂળ ગુજરાત હાઈકોર્ટના છે) અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવન સામેલ હતા. કોર્ટે ઠેરવ્યું હતું કે માત્ર દિવ્યાંગતાના આધારે કોઈને ન્યાયિક સેવાથી વંચિત રાખી શકાય નહીં.

5. પર્યાવરણ અને રમતગમત: નવી પ્રજાતિઓ અને એશિયન શૂટિંગ ચેમ્પિયનશિપ

વિશ્લેષણાત્મક પરિચય: જૈવવિવિધતાનું સંરક્ષણ અને રમતગમતમાં શ્રેષ્ઠતા બંને રાષ્ટ્રના ગૌરવ સાથે જોડાયેલા છે. માનવ-નિર્મિત વાતાવરણમાં પણ અનુકૂલન સાધતી પ્રજાતિઓની શોધ પર્યાવરણ ક્ષેત્રે નવો દૃષ્ટિકોણ આપે છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય શૂટર્સનું પ્રદર્શન ભારતની વધતી જતી ખેલ શક્તિનું પ્રતીક છે.

• જૈવવિવિધતા (Biodiversity):
  1. Lyriothemis keralensis: કેરળના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ડ્રેગનફ્લાયની નવી પ્રજાતિ મળી છે, જેને સામાન્ય રીતે ‘સ્લેન્ડર બોમ્બાર્ડિયર’ (Slender Bombardier) કહેવામાં આવે છે. તે રબર અને અનાનસના ખેતરો જેવા માનવ-નિર્મિત વાતાવરણમાં જોવા મળે છે.
  2. Oreobates shankusacha: પેરુના એમેઝોન વાદળછાયા જંગલો (Cloud Forests) માં દેડકાની નવી પ્રજાતિ મળી છે. સ્થાનિક ‘કિચવા–લેમિસ્ટા’ (Kichwa-Lamista) ભાષામાં ‘શંકુ સાચા’નો અર્થ ‘હાર્ટ ઓફ ધ ફોરેસ્ટ’ થાય છે. કોફીની ખેતી અને વનનાબૂદીને કારણે આ પ્રજાતિ લુપ્ત થવાના જોખમ હેઠળ છે.
• રમતગમત (Sports): એશિયન શૂટિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં મનુ ભાકર એ મહિલાઓની 25m પિસ્તોલ ઇવેન્ટમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો છે.
• ટીમ ઈવેન્ટ: મનુ ભાકર, ઈશા સિંહ અને રિધમ સાંગવાનની ત્રિપુટીએ ટીમ ઈવેન્ટમાં ભારતને ગોલ્ડ મેડલ અપાવ્યો છે.
• શૂટ–ઓફ (Shoot-off): ફાઈનલ મેચમાં જ્યારે બે ખેલાડીઓના સ્કોર સમાન (ટાઈ) થાય, ત્યારે વિજેતા નક્કી કરવા માટે વધારાનો રાઉન્ડ રમાડવામાં આવે છે, જેને ‘શૂટ-ઓફ’ કહે છે. મનુ ભાકર વિયેતનામની શૂટર સામે શૂટ-ઓફમાં ગોલ્ડ મેડલ ચૂકી ગઈ હતી.

6. યાદ રાખવા જેવું (Must-Know Facts)

1. આદિત્ય પંડ્યા: ભારતનો સૌથી નાની વયનો (17 વર્ષ) પુરુષ એનાલોગ એસ્ટ્રોનોટ.
2. ધોળાવીરા મિશન: ગુજરાતમાં આયોજિત પ્રથમ લુનર-હેબિટેટ એનાલોગ મિશન (UNESCO સાઈટ ધોળાવીરા ખાતે).
3. ચંદ્રયાન-4 સાઈટ: ચંદ્રના Mons Mouton પ્રદેશમાં MM-4 લેન્ડિંગ સાઈટની પસંદગી.
4. ચંદ્રયાન-4 ટેકનિકલ: સોફ્ટ લેન્ડિંગ માટે 24m x 24m ના સુરક્ષિત ગ્રીડ ડેટાનો ઉપયોગ.
5. ઇસરો ચેરમેન: વી. નારાયણન (સોર્સ મુજબ).
6. ભારત–ગ્રીસ કરાર: સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને ગ્રીસના મંત્રી ડેન્ડિયાસ વચ્ચે 5 વર્ષનો ડિફેન્સ રોડમેપ.
7. સીટી યુનિયન બેંક: નવા MD અને CEO તરીકે આર. વિજય આનંદ્ધ (R. Vijay Anandh) ની નિમણૂક, જે 1 મે, 2026 થી અમલી બનશે. આ બેંકનું હેડક્વાર્ટર તમિલનાડુમાં છે.
8. થાન્યા નાથન સી.: કેરળની પ્રથમ સંપૂર્ણ દૃષ્ટિહીન મહિલા જજ.
9. ન્યાયિક ચુકાદો: જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલાની બેન્ચ દ્વારા દિવ્યાંગોને ન્યાયિક સેવામાં સમાનતાનો હક અપાયો.
10. નવી પ્રજાતિઓ: ‘સ્લેન્ડર બોમ્બાર્ડિયર’ (ડ્રેગનફ્લાય – કેરળ) અને ‘હાર્ટ ઓફ ધ ફોરેસ્ટ’ (દેડકો – પેરુ).