Daily Current Affairs in Gujarati | 11 February 2026

GPSC, GSSSB,TET-TAT અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં Daily Current Affairs in Gujarati નું ખુબજ મહત્વ રહેલુ હોય છે. અહીં 11 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના કરંટ અફેર્સ આપવામાં આવેલ છે. આ MCQs તમારી તૈયારીને વધુ મજબુત બનાવવા માટે ઉપયોગી થશે.

1. એન્ટરપ્રાઈઝ AI એડોપ્શન: વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનું સ્થાન

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • ભારતનું ડિજિટલ અર્થતંત્ર એન્ટરપ્રાઈઝ AI ના ઝડપી સ્વીકાર સાથે નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચી રહ્યું છે.
  • આ પરિવર્તન વહીવટી કાર્યક્ષમતા માટે વ્યૂહાત્મક છે, પરંતુ સાયબર સુરક્ષાના વધતા જોખમો એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.
  • નવીનતા અને સુરક્ષા વચ્ચેનું સંતુલન જાળવવું એ ભારતના ભાવિ ટેક-ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • ક્લાઉડ સિક્યુરિટી ફર્મ Zscaler ના ‘ThreatLabz 2026 AI Security Report’ મુજબ એન્ટરપ્રાઈઝ AI/ML વપરાશમાં ભારત વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર છે.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • વૈશ્વિક ક્રમ: ભારત એન્ટરપ્રાઈઝ AI/ML ટ્રાન્ઝેક્શનમાં અમેરિકા (USA) પછી 2 જા ક્રમે છે.
  • ટ્રાન્ઝેક્શન ડેટા: જૂન થી ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન ભારતે 82.3 બિલિયન AI/ML ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાવ્યા છે.
  • પ્રાદેશિક પ્રભુત્વ: એશિયા-પેસિફિક (APAC) ક્ષેત્રની કુલ AI પ્રવૃત્તિમાં ભારતનો હિસ્સો 46.2% છે.
  • સેક્ટર મુજબ ફાળો:
    • ટેકનોલોજી અને કોમ્યુનિકેશન: 31.3 બિલિયન ટ્રાન્ઝેક્શન.
    • મેન્યુફેક્ચરિંગ: 15.7 બિલિયન ટ્રાન્ઝેક્શન.
    • સર્વિસિસ: 12.6 બિલિયન ટ્રાન્ઝેક્શન.
    • ફાઇનાન્સ અને ઇન્સ્યોરન્સ: 12.2 બિલિયન ટ્રાન્ઝેક્શન.
• પડકારો અને સુરક્ષા:
  • Agentic AI: સ્વાયત્ત રીતે નિર્ણય લેતી આ સિસ્ટમ સુરક્ષા માટે નવો પડકાર છે.
  • ગંભીર નિષ્ફળતા: પ્રતિકૂળ પરીક્ષણ (Adversarial testing) દરમિયાન, એન્ટરપ્રાઈઝ AI સિસ્ટમ્સ નિષ્ફળ થવાનો મધ્યસ્થ સમય (Median time) માત્ર 16 મિનિટ નોંધાયો છે.
  • ડેટા જોખમ: વર્ષ 2025 માં વૈશ્વિક સ્તરે 18,000 ટેરાબાઇટ્સ થી વધુ ડેટા AI એપ્લિકેશન્સમાં ફીડ કરવામાં આવ્યો હતો.
  • ઉકેલ: સુરક્ષા માટે Zero Trust architecture ની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • MeitY: ભારતમાં AI અને ડિજિટલ નીતિઓ ઘડતું મુખ્ય મંત્રાલય.
  • India AI Mission: દેશમાં AI ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ માટેનું રાષ્ટ્રીય માળખું.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • એન્ટરપ્રાઈઝ AI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ભારતનો ક્રમ: 2 (પ્રથમ: USA).
  • એશિયા-પેસિફિકમાં ભારતનો હિસ્સો: 46.2%.
  • AI સિસ્ટમ નિષ્ફળતાનો મધ્યસ્થ સમય: 16 મિનિટ.
  • અહેવાલ કર્તા: Zscaler (ThreatLabz).

2. ગ્લોબલ કરપ્શન પરસેપ્શન ઇન્ડેક્સ (CPI) 2025

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • ભ્રષ્ટાચાર ધારણા સૂચકાંક એ દેશની નૈતિક અને સુશાસન ક્ષમતાનું માપદંડ છે.
  • ભારતની રેન્કિંગમાં સુધારો થયો છે, પરંતુ લોકશાહી મૂલ્યો અને સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા સામે હજુ પણ પડકારો છે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • Transparency International દ્વારા વર્ષ 2025 નો અહેવાલ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં 182 દેશોનું મૂલ્યાંકન કરાયું છે.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • ભારતનો નવો રેન્ક: 91 (વર્ષ 2024 માં 96 મો રેન્ક હતો).
  • રેન્કમાં સુધારો: ભારતે કુલ 5 સ્થાનનો સુધારો કર્યો છે.
  • સ્કોરિંગ: 0 થી 100 ના સ્કેલ પર ભારતનો સ્કોર ગત વર્ષ કરતા 1 પોઈન્ટ વધ્યો છે.
  • વૈશ્વિક ટોચના દેશો: ડેનમાર્ક (89 સ્કોર) પ્રથમ ક્રમે, ત્યારબાદ ફિનલેન્ડ અને સિંગાપોર.
  • વૈશ્વિક તળિયાના દેશો: દક્ષિણ સુદાન અને સોમાલિયા (9 સ્કોર).
• ચિંતાના વિષયો:
  • પત્રકારોની સુરક્ષા: ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવતા પત્રકારો માટે ભારતને “ખતરનાક દેશો“ ની યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.
  • વૈશ્વિક સરેરાશ: વૈશ્વિક સ્તરે CPI સ્કોર ઘટીને ઐતિહાસિક નીચલી સપાટી 42 પર પહોંચ્યો છે.
  • હિંસાનો સંબંધ: 50 થી નીચે સ્કોર ધરાવતા દેશોમાં પત્રકારોની હત્યાના 90% કિસ્સાઓ જોવા મળે છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • Transparency International: બર્લિન (જર્મની) સ્થિત એક આંતરરાષ્ટ્રીય બિન-સરકારી સંસ્થા (NGO).
  • ઉદ્દેશ્ય: ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ઝુંબેશ અને પારદર્શિતાને પ્રોત્સાહન આપવું.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • ભારતનો રેન્ક 2025: 91.
  • પ્રથમ ક્રમ: ડેનમાર્ક.
  • સંસ્થા: Transparency International.
  • સ્કોર સ્કેલ: 0 (અત્યંત ભ્રષ્ટ) થી 100 (અત્યંત સ્વચ્છ).

3. ભારત–ફ્રાન્સ સંરક્ષણ સોદો: SCALP મિસાઈલ

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • ભારતની ‘Deep-strike’ ક્ષમતામાં SCALP મિસાઈલનો ઉમેરો વાયુસેનાના પ્રભુત્વને સુનિશ્ચિત કરે છે.
  • ઓપરેશનલ સફળતા બાદ આ સોદો ભારત-ફ્રાન્સ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ઘનિષ્ઠ બનાવે છે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • Operation Sindoor માં સફળતા બાદ ભારત €300 મિલિયન ના મૂલ્યની વધારાની SCALP ક્રૂઝ મિસાઈલો ખરીદવા ફ્રાન્સ સાથે અંતિમ તબક્કાની ચર્ચામાં છે.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • Operation Sindoor: ગયા વર્ષે પાકિસ્તાન સ્થિત જૈશ-એ-મોહમ્મદ અને લશ્કર-એ-તૈયબાના મુરિદકે અને બહાવલપુર હેડક્વાર્ટર પર હુમલો કરવા માટે આ મિસાઈલનો ઉપયોગ થયો હતો.
  • વ્યાપક અસર: ફોલો-ઓન ઓપરેશન્સમાં પાકિસ્તાન એર ફોર્સ (PAF) ના 12 મુખ્ય એર બેઝ ને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.
  • નુકસાન: આ હુમલાઓમાં શત્રુના ફાઈટર એરક્રાફ્ટ અને એરબોર્ન સર્વેલન્સ પ્લેટફોર્મ્સ જેવા મહત્વના સાધનો નાશ પામ્યા હતા.
  • શસ્ત્ર પેકેજ: SCALP મિસાઈલ Rafale વિમાન સાથે સંકલિત છે.
  • અન્ય ખરીદી: વાયુસેના Meteor (beyond-visual-range) મિસાઈલ અને નૌસેના માટે 26 Rafale Marine વિમાનો માટે પણ આગળ વધી રહી છે.
• ભવિષ્યનું આયોજન:
  • ભારતીય વાયુસેના (IAF) વધારાના 114 રાફેલ વિમાનોના પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહી છે.
  • આગામી 10-15 વર્ષમાં રાફેલ વિમાનોની સંખ્યા 200 સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • Defence Acquisition Council (DAC): સંરક્ષણ ખરીદી માટેની સર્વોચ્ચ સંસ્થા, જેના અધ્યક્ષ રક્ષામંત્રી હોય છે.
  • SCALP: હવામાંથી જમીન પર પ્રહાર કરતી લાંબા અંતરની ક્રૂઝ મિસાઈલ.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • મિસાઈલ પ્રકાર: SCALP (ક્રૂઝ) અને Meteor (એર-ટુ-એર).
  • લક્ષિત એર બેઝની સંખ્યા: 12.
  • ઓપરેશનનું નામ: Operation Sindoor.
  • સોદાની કિંમત: €300 મિલિયન.

4. કિમ્બર્લી પ્રોસેસ (KPCS) અને ભારતનો સુધારાવાદી એજન્ડા

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • વૈશ્વિક હીરા ઉદ્યોગમાં ભારતની ભૂમિકા માત્ર વેપારી નથી પરંતુ નૈતિક સુધારાની પણ છે.
  • ‘Conflict Diamonds’ ની વ્યાખ્યામાં બદલાવ લાવી ભારત માનવાધિકાર અને પારદર્શિતાના વૈશ્વિક ધોરણો પ્રસ્થાપિત કરવા માંગે છે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • ભારતે કિમ્બર્લી પ્રોસેસના માળખામાં મોટા સુધારા કરવા માટેનો એજન્ડા રજૂ કર્યો છે.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • KPCS કાર્યપદ્ધતિ: રફ હીરાનો ગેરકાયદે વેપાર રોકવા માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્ર યોજના છે.
  • ભારતનું સ્થાન: ભારત વિશ્વના આશરે 40% રફ હીરાની આયાત કરે છે.
  • મુખ્ય ઉત્પાદકો: અંગોલા, બોત્સ્વાના, કેનેડા, કોંગો, નામિબિયા અને રશિયા – આ 6 દેશો વિશ્વના 85% ઉત્પાદન કરે છે.
  • સુધારાની દરખાસ્તો:
    1. Blockchain ટેકનોલોજી દ્વારા ડિજિટલ અને ટેમ્પર-પ્રૂફ પ્રમાણપત્રો.
    2. આફ્રિકન હીરા ઉત્પાદક દેશોમાં ટેકનિકલ હબની સ્થાપના.
    3. ‘Conflict Diamonds’ ની વ્યાખ્યામાં માત્ર બળવાખોરો જ નહીં પણ માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનનો પણ સમાવેશ કરવો.
• ગુજરાત સાથે સંબંધ:
  • ગુજરાતનું સુરત વિશ્વનું સૌથી મોટું કટિંગ અને પોલિશિંગ હબ છે. KPCS માં કોઈપણ ફેરફાર સુરતના હજારો રત્નકલાકારો અને અર્થતંત્રને સીધી અસર કરે છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • Conflict Diamonds: તે હીરા જેનો ઉપયોગ કાયદેસરની સરકારો સામે લડતા બળવાખોર જૂથોને નાણાં પૂરા પાડવા માટે થાય છે.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • ભારતનો રફ હીરા આયાત હિસ્સો: 40%.
  • હીરા ઉત્પાદનમાં 6 મુખ્ય દેશોનો હિસ્સો: 85%.
  • મુખ્ય વેપાર કેન્દ્રો: સુરત અને મુંબઈ.
  • સંસ્કરણ સાધન: Blockchain ટેકનોલોજી.

5. ડાયાબિટીસ નિદાન: HbA1c ટેસ્ટની સચોટતા પર લેન્સેટનો અહેવાલ

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • ડાયાબિટીસનું ખોટું નિદાન એ જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો છે.
  • ભારતની જૈવિક વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને નિદાન પદ્ધતિઓમાં સ્થાનિક ફેરફાર લાવવો અનિવાર્ય છે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • ‘The Lancet Regional Health’ માં પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ ભારતીયોમાં HbA1c ટેસ્ટ સંપૂર્ણપણે ભરોસાપાત્ર નથી.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • HbA1c ટેસ્ટ: છેલ્લા 3 મહિનાના સરેરાશ બ્લડ ગ્લુકોઝને માપે છે.
  • અસચોટતાના કારણો:
    • Anaemia (પાંડુરોગ): ભારતના કેટલાક પ્રદેશોમાં 50% થી વધુ વસ્તી આયર્નની ઉણપ ધરાવે છે.
    • G6PD deficiency: આ ઉત્સેચકની ઉણપ ધરાવતા પુરુષોમાં ડાયાબિટીસનું નિદાન 4 વર્ષ જેટલું મોડું થઈ શકે છે.
  • જોખમો: અચોક્કસ પરિણામોને કારણે અયોગ્ય અથવા વિલંબિત સારવાર થઈ શકે છે.
  • ભલામણો: નિષ્ણાતો OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) અને Fructosamine જેવા વૈકલ્પિક માર્કર્સના ઉપયોગની સલાહ આપે છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • Type-2 Diabetes: જ્યારે શરીર ઇન્સ્યુલિનનો યોગ્ય ઉપયોગ કરી શકતું નથી.
  • Glycated Haemoglobin: ગ્લુકોઝ જ્યારે હિમોગ્લોબિન સાથે જોડાય છે ત્યારે તેને HbA1c કહેવામાં આવે છે.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • પ્રકાશન: The Lancet Regional Health.
  • સચોટતા અવરોધક: એનિમિયા અને G6PD deficiency.
  • વૈકલ્પિક માર્કર: Fructosamine.
  • વૈકલ્પિક ટેસ્ટ: OGTT (ભૂખ્યા પેટે અને ગ્લુકોઝ આપ્યાના 2 કલાક બાદ).

6. ગીધ સંરક્ષણ: મહારાષ્ટ્રમાં જોવા મળેલી સફળતા

• વિશ્લેષણાત્મક પ્રસ્તાવના:
  • ગીધ એ ઇકોસિસ્ટમના ‘નેચરલ ક્લીનર્સ’ છે. દાયકાઓ બાદ તેમનું પુનરાગમન એ પર્યાવરણીય સંતુલનની દિશામાં મોટી જીત છે.
  • કેપ્ટિવ બ્રીડિંગ અને ‘સોફ્ટ રીલીઝ’ પદ્ધતિ વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે મોડેલ સમાન છે.
• કેમ ચર્ચામાં છે?:
  • મહારાષ્ટ્રના Melghat અને Tadoba-Andhari ટાઈગર રિઝર્વમાં એક દાયકા બાદ ગીધની પ્રજાતિઓ ફરી જોવા મળી છે.
• મુદ્દાસર માહિતી:
  • પુનરાગમન: Himalayan Griffon (મેલઘાટ) અને Eurasian Griffon (તડોબા) ગીધ નોંધાયા છે.
  • સ્થાનાંતરણ: 23 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ પિંજોરથી 15 લાંબી ચાંચવાળા ગીધોને મેલઘાટમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
  • ટેકનોલોજી: તેમના પર GSM અને સેટેલાઇટ ટ્રાન્સમીટર લગાવીને મોનિટરિંગ કરવામાં આવે છે.
  • ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ: પશુચિકિત્સામાં વપરાતી Diclofenac, Aceclofenac, Ketoprofen અને Nimesulide જેવી દવાઓ.
  • સંરક્ષણ સંસ્થા: BNHS (Bombay Natural History Society) હાલમાં વિવિધ કેન્દ્રોમાં આશરે 700 ગીધનું સંચાલન કરે છે.
• વિષયનું મૂળ (Static Knowledge):
  • Pinjore (Haryana): એશિયાનું મુખ્ય ગીધ સંવર્ધન કેન્દ્ર.
  • Soft Release: ગીધોને મુક્ત કરતા પહેલા કૃત્રિમ વાતાવરણમાં કુદરતી ભોજન અને આબોહવા સાથે અનુકૂળ કરવાની પ્રક્રિયા.
• યાદ રાખવા જેવું (Must-Know):
  • ટાઈગર રિઝર્વ: Melghat અને Tadoba.
  • તારીખ: 2 એપ્રિલ, 2026 (જંગલમાં મુક્ત કર્યા).
  • પ્રજાતિઓ: Himalayan અને Eurasian Griffon.
  • પ્રતિબંધિત દવા: Diclofenac.
  • સંસ્થા: BNHS (કુલ 700 ગીધનું સંચાલન).