17 ડિસેમ્બર 2025 ના મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો અને MCQs. GPSC, GSSSB અને પોલીસ ભરતી જેવી પરીક્ષાઓ માટે Daily Current Affairs in Gujarati વાંચો.
Daily Current Affairs in Gujarati
1: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) HDFC બેંકને ઇન્ડસઇન્ડ બેંકમાં કેટલા ટકા સુધીનો હિસ્સો હસ્તગત કરવાની મંજૂરી આપી છે?
(A) 7.5%
(B) 8.5%
(C) 9.5%
(D) 10.0%
જવાબ: (C) 9.5%
સમજૂતી: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) HDFC બેંક અને તેની મુખ્ય ગ્રુપ સંસ્થાઓને ઇન્ડસઇન્ડ બેંકમાં 9.5% સુધીનો એકંદર હિસ્સો (aggregate holding) હસ્તગત કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી 14 ડિસેમ્બર, 2026 સુધી, એટલે કે એક વર્ષના સમયગાળા માટે માન્ય રહેશે.
2: HDFC બેંક દ્વારા ઇન્ડસઇન્ડ બેંકમાં હિસ્સો હસ્તગત કરવા માટે RBI દ્વારા આપવામાં આવેલી મંજૂરી ક્યાં સુધી માન્ય છે?
(A) ડિસેમ્બર 14, 2025
(B) ડિસેમ્બર 15, 2025
(C) ડિસેમ્બર 14, 2026
(D) ડિસેમ્બર 15, 2026
જવાબ: (C) ડિસેમ્બર 14, 2026
સમજૂતી: RBI દ્વારા 15 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ પત્ર દ્વારા અપાયેલી આ મંજૂરી એક વર્ષના સમયગાળા માટે માન્ય છે, જેની અંતિમ તારીખ 14 ડિસેમ્બર, 2026 છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, HDFC બેંકે ખાતરી કરવી પડશે કે તેની એકંદર હોલ્ડિંગ મંજૂર મર્યાદાથી વધુ ન હોય.
3: HDFC બેંકને ઇન્ડસઇન્ડ બેંકમાં હિસ્સો હસ્તગત કરવાની મંજૂરી આપતી વખતે, RBI એ “એકંદર હોલ્ડિંગ” (aggregate holding) માં HDFC બેંક ઉપરાંત નીચેનામાંથી કઈ સંસ્થાનો સમાવેશ કર્યો છે?
(A) HDFC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ
(B) HDFC લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ
(C) HDFC ERGO જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ
(D) ઉપરોક્ત તમામ
જવાબ: (D) ઉપરોક્ત તમામ
સમજૂતી: RBIની પરવાનગી HDFC બેંક ઉપરાંત તેની ગ્રુપ સંસ્થાઓ જેવી કે HDFC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, HDFC લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ, HDFC ERGO જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ, HDFC પેન્શન ફંડ મેનેજમેન્ટ અને HDFC સિક્યોરિટીઝ લિમિટેડને પણ લાગુ પડે છે. આ બધાના સંયુક્ત હોલ્ડિંગને નિયમનકારી હેતુઓ માટે ‘એકંદર હોલ્ડિંગ’ ગણવામાં આવે છે.
4: ભારતીય બેંકિંગ નિયમો અનુસાર, કોઈ બેંકમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો હસ્તગત કરવા માટે કોની પૂર્વ મંજૂરી આવશ્યક છે?
(A) નાણા મંત્રાલય
(B) ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)
(C) સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI)
(D) કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઈન્ડિયા (CCI)
જવાબ: (B) ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)
સમજૂતી: ભારતના બેંકિંગ નિયમો હેઠળ, કોઈ બેંકમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો (significant stake) હસ્તગત કરવા માટે RBI ની પૂર્વ મંજૂરીની જરૂર પડે છે. આ નિયમ ખાસ કરીને ત્યારે મહત્વપૂર્ણ બને છે જ્યારે રોકાણકાર અન્ય નિયંત્રિત નાણાકીય સંસ્થા હોય, કારણ કે તે મેનેજમેન્ટ નિયંત્રણ અને મતદાન અધિકારો જેવા મુદ્દાઓ સાથે સંબંધિત છે.
Read Also : Current Affairs Dec 2025 MCQs in Gujarati
5: ડિસેમ્બર 2025 માં ભારતે એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADB) સાથે વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સ માટે કુલ કેટલી રકમના લોન કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા?
(A) $1.5 બિલિયનથી વધુ
(B) $2.2 બિલિયનથી વધુ
(C) $2.8 બિલિયનથી વધુ
(D) $3.0 બિલિયનથી વધુ
જવાબ: (B) $2.2 બિલિયનથી વધુ
સમજૂતી: ભારતે 15 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADB) સાથે $2.2 બિલિયનથી વધુની કિંમતના પાંચ લોન કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ ભંડોળ કૌશલ્ય વિકાસ, નવીનીકરણીય ઉર્જા, આરોગ્યસંભાળ અને શહેરી પરિવહન જેવા ક્ષેત્રોમાં રાષ્ટ્રીય ફ્લેગશિપ કાર્યક્રમોને ટેકો આપશે.
6: ભારત અને ADB વચ્ચે થયેલા લોન કરાર મુજબ, ‘પ્રધાનમંત્રી સ્કિલિંગ એન્ડ એમ્પ્લોયેબિલિટી ટ્રાન્સફોર્મેશન‘ કાર્યક્રમ હેઠળ ITI ને અપગ્રેડ કરવા માટે કેટલી રકમ ફાળવવામાં આવી છે?
(A) $398.8 મિલિયન
(B) $650 મિલિયન
(C) $846 મિલિયન
(D) $77 મિલિયન
જવાબ: (C) $846 મિલિયન
સમજૂતી: આ કાર્યક્રમ હેઠળ 12 રાજ્યોમાં 650 ITI ના આધુનિકીકરણ અને 5 રાષ્ટ્રીય કૌશલ્ય તાલીમ સંસ્થાઓના અપગ્રેડેશન માટે $846 મિલિયનની રકમ ફાળવવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય 1.3 મિલિયન યુવાનો માટે રોજગારીની તકો વધારવાનો છે.
7: ભારત અને ADB વચ્ચેના કરાર હેઠળ ‘પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય ઘર: મફત બિજલી યોજના‘ (PMSGMBY) ને સમર્થન આપવા માટે કેટલી રકમની લોન મંજૂર કરવામાં આવી છે?
(A) $240 મિલિયન
(B) $398.8 મિલિયન
(C) $650 મિલિયન
(D) $846 મિલિયન
જવાબ: (C) $650 મિલિયન
સમજૂતી: પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય ઘર: મફત બિજલી યોજના (PMSGMBY) ને ટેકો આપવા માટે $650 મિલિયનની લોન ફાળવવામાં આવી છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય 2027 સુધીમાં 10 મિલિયન પરિવારો માટે રૂફટોપ સોલરને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ઓછા વ્યાજની લોન દ્વારા તેને સુલભ બનાવવાનો છે.
8: ડિસેમ્બર 2025 માં ભારત અને ADB વચ્ચે થયેલા $2.2 બિલિયનથી વધુના લોન કરારમાં નીચેનામાંથી કયા પ્રોજેક્ટનો સમાવેશ થતો નથી?
(A) ITI ના આધુનિકીકરણ માટે ‘પ્રધાનમંત્રી સ્કિલિંગ એન્ડ એમ્પ્લોયેબિલિટી ટ્રાન્સફોર્મેશન’
(B) રૂફટોપ સોલર માટે ‘પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય ઘર: મફત બિજલી યોજના’
(C) આસામમાં તૃતીયક આરોગ્ય સંભાળ માટે ‘ASTHA’ પ્રોજેક્ટ
(D) ગ્રામીણ માર્ગોના વિકાસ માટે ‘પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના’
જવાબ: (D) ગ્રામીણ માર્ગોના વિકાસ માટે ‘પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના’
સમજૂતી: આ કરાર હેઠળ પાંચ મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સને આવરી લેવામાં આવ્યા છે: (1) ITI નું આધુનિકીકરણ, (2) રૂફટોપ સોલર યોજના, (3) આસામમાં તૃતીયક આરોગ્ય સંભાળ (ASTHA), (4) ચેન્નઈ મેટ્રો રેલનું વિસ્તરણ, અને (5) મેઘાલયમાં ઇકોટુરિઝમ અને ટકાઉ કૃષિ. ‘પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના’ આ વિશિષ્ટ લોન પેકેજનો ભાગ નથી.
9: ભારતના આગામી એન્ટાર્કટિક સંશોધન સ્ટેશન ‘મૈત્રી II’ ના નિર્માણનું લક્ષ્ય કયા વર્ષ સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું રાખવામાં આવ્યું છે?
(A) 2029
(B) 2030
(C) 2032
(D) 2035
જવાબ: (C) 2032
સમજૂતી: સરકારે જાહેરાત કરી છે કે ભારતનું નેક્સ્ટ-જનરેશન એન્ટાર્કટિક સંશોધન સ્ટેશન ‘મૈત્રી II’ 2032 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. આ એક સંશોધિત સમયરેખા છે, કારણ કે અગાઉ જાન્યુઆરી 2029 સુધીમાં પૂર્ણ થવાનો અંદાજ હતો.
10: ‘મૈત્રી II’ સ્ટેશન ભારતના કયા હાલના એન્ટાર્કટિક સ્ટેશનનું સ્થાન લેશે?
(A) ભારતી
(B) દક્ષિણ ગંગોત્રી
(C) મૈત્રી I
(D) હિમાદ્રી
જવાબ: (C) મૈત્રી I
સમજૂતી: ‘મૈત્રી II’ એ એન્ટાર્કટિકામાં ભારતનું ચોથું પ્રસ્તાવિત સંશોધન સ્ટેશન છે અને તે હાલના ‘મૈત્રી I’ સ્ટેશનનું સ્થાન લેશે. ‘મૈત્રી I’ સ્ટેશન 1989 થી પૂર્વ એન્ટાર્કટિકાના શિર્માકર ઓએસિસ (Schirmacher Oasis) માં કાર્યરત છે.
11: ‘મૈત્રી II’ પ્રોજેક્ટના નિર્માણ માટે અંદાજિત કુલ ખર્ચ કેટલો છે?
(A) ₹29.20 કરોડ
(B) ₹200 કરોડ
(C) ₹2,000 કરોડ
(D) ₹2,920 કરોડ
જવાબ: (C) ₹2,000 કરોડ
સમજૂતી: ‘મૈત્રી II’ ના નિર્માણ માટે સાત વર્ષના સમયગાળામાં કુલ અંદાજિત ખર્ચ ₹2,000 કરોડ છે. આ પ્રોજેક્ટ આબોહવા વિજ્ઞાન, ગ્લેસિયોલોજી અને જીવવિજ્ઞાનમાં ભારતના સંશોધનને મજબૂત બનાવશે.
12: પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલય (MoES) દ્વારા ‘મૈત્રી II’ પ્રોજેક્ટની પૂર્વ-રોકાણ પ્રવૃત્તિઓ માટે કેટલી રકમ મંજૂર કરવામાં આવી છે?
(A) ₹29.20 કરોડ
(B) ₹200 કરોડ
(C) ₹2,000 કરોડ
(D) ₹2.92 કરોડ
જવાબ: (A) ₹29.20 કરોડ
સમજૂતી: પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયે (MoES) પૂર્વ-રોકાણ પ્રવૃત્તિઓ માટે ₹29.20 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. આ પ્રવૃત્તિઓમાં આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇન, સાઇટ પ્લાનિંગ અને વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) ની તૈયારીનો સમાવેશ થાય છે, જે પ્રોજેક્ટના મુખ્ય નિર્માણ તબક્કા પહેલા જરૂરી છે.
13: કયા રેલવે સ્ટેશનને ‘રાષ્ટ્રીય ઉર્જા સંરક્ષણ પુરસ્કાર 2025′ થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યું છે?
(A) ગુના જંક્શન
(B) ભોપાલ જંક્શન
(C) જબલપુર રેલવે સ્ટેશન
(D) મિયાના રેલવે સ્ટેશન
જવાબ: (D) મિયાના રેલવે સ્ટેશન
સમજૂતી: મધ્ય પ્રદેશના ગુના જિલ્લામાં આવેલા મિયાના રેલવે સ્ટેશનને ‘રાષ્ટ્રીય ઉર્જા સંરક્ષણ પુરસ્કાર 2025’ થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યું છે. આ પુરસ્કાર ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા રાષ્ટ્રીય ઉર્જા સંરક્ષણ દિવસ (14 ડિસેમ્બર) ના અવસરે એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
14: મિયાના રેલવે સ્ટેશનને કઈ શ્રેણીમાં ‘શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર એકમ‘ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી?
(A) ઔદ્યોગિક શ્રેણી
(B) પરિવહન શ્રેણી (રેલવે સ્ટેશન)
(C) બિલ્ડિંગ શ્રેણી
(D) જાહેર ઉપયોગિતા શ્રેણી
જવાબ: (B) પરિવહન શ્રેણી (રેલવે સ્ટેશન)
સમજૂતી: મિયાના રેલવે સ્ટેશનને વીજળીના વપરાશને ઘટાડવાના તેના વ્યવસ્થિત અને માપી શકાય તેવા પ્રયાસો માટે પરિવહન શ્રેણી (રેલવે સ્ટેશન) માં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર એકમ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. આ પુરસ્કાર બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી (BEE) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
15: મિયાના રેલવે સ્ટેશને ઉર્જા-કાર્યક્ષમ પ્રણાલીઓ દ્વારા કુલ કેટલી વીજળીની બચત કરી?
(A) 8,687 યુનિટ
(B) 9,687 યુનિટ
(C) 10,687 યુનિટ
(D) 11,687 યુનિટ
જવાબ: (B) 9,687 યુનિટ
સમજૂતી: ઉર્જા બચત માટેના ઉપાયોના પરિણામે, મિયાના રેલવે સ્ટેશને 9,687 યુનિટ વીજળીની બચત કરી છે. આ માપી શકાય તેવું પરિણામ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર માટે તેની પસંદગીમાં એક નિર્ણાયક પરિબળ હતું, જે કાર્યક્ષમતા અને પર્યાવરણીય સ્થિરતા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
16: મિયાના રેલવે સ્ટેશન દ્વારા ઉર્જા બચત માટે નીચેનામાંથી કયા ઉપાયો અપનાવવામાં આવ્યા હતા?
(A) LED લાઇટિંગનો ઉપયોગ
(B) BLDC (બ્રશલેસ ડાયરેક્ટ કરંટ) પંખાની સ્થાપના
(C) સ્માર્ટ લાઇટિંગ સર્કિટ ઓપરેશન સિસ્ટમ્સ
(D) ઉપરોક્ત તમામ
જવાબ: (D) ઉપરોક્ત તમામ
સમજૂતી: સ્ટેશને પરંપરાગત લાઇટિંગને ઉર્જા-કાર્યક્ષમ LED લાઇટિંગથી બદલી છે, પરંપરાગત પંખા કરતાં 50-60% ઓછી વીજળી વાપરતા BLDC પંખા સ્થાપિત કર્યા છે અને જરૂરિયાત મુજબ લાઇટિંગને નિયંત્રિત કરવા માટે સ્માર્ટ લાઇટિંગ સર્કિટ ઓપરેશન સિસ્ટમ્સ અપનાવી છે.
17: ડિસેમ્બર 2025 માં આયોજિત IPL 2026 ની હરાજીમાં કયા બે ખેલાડીઓ IPL ઓક્શનના ઇતિહાસમાં સંયુક્ત રીતે સૌથી મોંઘા અનકેપ્ડ ખેલાડીઓ બન્યા?
(A) અવેશ ખાન અને કૃષ્ણપ્પા ગૌતમ
(B) પ્રશાંત વીર અને કાર્તિક શર્મા
(C) શાહરૂખ ખાન અને રાહુલ તેવટિયા
(D) કૃણાલ પંડ્યા અને ઓકિબ નબી
જવાબ: (B) પ્રશાંત વીર અને કાર્તિક શર્મા
સમજૂતી: IPL 2026 ની હરાજીમાં, પ્રશાંત વીર અને કાર્તિક શર્મા બંનેને ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સ (CSK) દ્વારા ₹14.20 કરોડમાં ખરીદવામાં આવ્યા, જેનાથી તેઓ IPL ઓક્શનના ઇતિહાસમાં સંયુક્ત રીતે સૌથી મોંઘા અનકેપ્ડ (જેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ રમી નથી) ખેલાડીઓ બન્યા.
18: IPL 2026 ની હરાજીમાં પ્રશાંત વીર અને કાર્તિક શર્માને કઈ ટીમે ખરીદ્યા?
(A) મુંબઈ ઈન્ડિયન્સ
(B) દિલ્હી કેપિટલ્સ
(C) ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સ
(D) લખનઉ સુપર જાયન્ટ્સ
જવાબ: (C) ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સ
સમજૂતી: ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સ (CSK) એ પ્રશાંત વીર અને કાર્તિક શર્મા બંનેને ₹14.20 કરોડની જંગી રકમમાં ખરીદ્યા હતા. આ ખરીદી યુવા ભારતીય પ્રતિભાઓમાં ફ્રેન્ચાઇઝીના મજબૂત વિશ્વાસ અને લાંબા ગાળાના રોકાણની વ્યૂહરચના દર્શાવે છે.
19: IPL મિની-ઓક્શનમાં ₹25.2 કરોડની રેકોર્ડ બોલી હોવા છતાં, ઓસ્ટ્રેલિયન ઓલરાઉન્ડર કેમરૂન ગ્રીનને BCCI ના નવા નિયમ મુજબ ખરેખર કેટલી રકમ મળશે?
(A) ₹25.2 કરોડ
(B) ₹20 કરોડ
(C) ₹18 કરોડ
(D) ₹7.2 કરોડ
જવાબ: (C) ₹18 કરોડ
સમજૂતી: BCCI ના નવા નિયમ મુજબ, મિની-ઓક્શનમાંથી કોઈ વિદેશી ખેલાડી કમાઈ શકે તે મહત્તમ રકમ સૌથી તાજેતરના મેગા-ઓક્શનમાં સૌથી વધુ રિટેન્શન કિંમત પર મર્યાદિત છે, જે હાલમાં ₹18 કરોડ છે. તેથી, રેકોર્ડ બોલી હોવા છતાં, ગ્રીનને માત્ર ₹18 કરોડ જ મળશે.
20: BCCI ના નવા નિયમ અનુસાર, જો કોઈ વિદેશી ખેલાડીની ઓક્શન બોલી નિર્ધારિત મર્યાદા (કેપ) કરતાં વધી જાય, તો વધારાની રકમ ક્યાં જાય છે?
(A) ખેલાડીને બોનસ તરીકે ચૂકવવામાં આવે છે.
(B) ફ્રેન્ચાઇઝીના પર્સમાં પાછી જાય છે.
(C) સીધી BCCI ને ચૂકવવામાં આવે છે.
(D) IPL પ્લેયર વેલફેર ફંડમાં જમા થાય છે.
જવાબ: (C) સીધી BCCI ને ચૂકવવામાં આવે છે.
સમજૂતી: જો કોઈ વિદેશી ખેલાડીની ઓક્શન બોલી ₹18 કરોડની મર્યાદા કરતાં વધી જાય, તો વધારાની રકમ (કેમરૂન ગ્રીનના કિસ્સામાં ₹7.2 કરોડ) ખેલાડી કે ફ્રેન્ચાઇઝીને ચૂકવવામાં આવતી નથી. તેના બદલે, તે સીધી BCCI ને જાય છે. આ નિયમ ભારતીય અને વિદેશી ખેલાડીઓ વચ્ચે સમાનતા જાળવવા અને નાણાકીય સંતુલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.
