GPSC, GSSSB,TET-TAT અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં Daily Current Affairs in Gujarati નું ખુબજ મહત્વ રહેલુ હોય છે. અહીં 25 ડિસેમ્બર, 2025 ના કરંટ અફેર્સ આપવામાં આવેલ છે. આ MCQs તમારી તૈયારીને વધુ મજબુત બનાવવા માટે ઉપયોગી થશે.
1. કળા, સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસ : Daily Current Affairs in Gujarati
સરદાર ઉધમ સિંહની 126મી જન્મજયંતિ
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના અપ્રતિમ ક્રાંતિકારી સરદાર ઉધમ સિંહની 126મી જન્મજયંતિએ તેમના બલિદાન અને ન્યાય માટેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતાનું સ્મરણ કરાવ્યું. જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડનો બદલો લેનાર આ મહાન શહીદના જીવનના મુખ્ય પાસાઓ નીચે મુજબ છે:
- જન્મ: 26 ડિસેમ્બર 1899, સુનામ (પંજાબ).
- પ્રેરણાદાયક ઘટના: 1919નો જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ, જેના તેઓ સાક્ષી હતા.
- સંગઠન: 1924માં ગદર પાર્ટી સાથે જોડાયા, જે વિદેશમાં ભારતીય ક્રાંતિકારીઓનું સંગઠન હતું.
- મહત્વપૂર્ણ કાર્ય: 13 માર્ચ 1940ના રોજ લંડનના કેક્સટન હોલમાં માઈકલ એડવાયરની હત્યા કરી, જે જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ સમયે પંજાબના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર હતા.
- શહાદત: 31 જુલાઈ 1940ના રોજ લંડનની પેન્ટનવિલે જેલમાં તેમને ફાંસી આપવામાં આવી.
- ઉપનામ: તેમના અપ્રતિમ બલિદાન માટે તેમને ‘શહીદ-એ-આઝમ ઉધમ સિંહ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મહારાષ્ટ્રમાં ભારતની સૌથી મોટી ગોળાકાર પથ્થરની ભુલભુલામણીની શોધ
પુરાતત્વવિદોએ મહારાષ્ટ્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ શોધ કરી છે, જે પ્રાચીન ભારતના વેપાર અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો પર નવો પ્રકાશ પાડે છે.
- સ્થાન: આ શોધ મહારાષ્ટ્રના સોલાપુર જિલ્લાના બોરામણી ઘાસના મેદાનમાં થઈ છે.
- વિશિષ્ટ સંરચના: આ ભુલભુલામણીમાં 15 કેન્દ્રિત પથ્થરની રિંગ્સ છે, જે ભારતમાં અત્યાર સુધી નોંધાયેલી સૌથી વધુ સંખ્યા છે.
- અંદાજિત ઉંમર: આ ભુલભુલામણી લગભગ 2,000 વર્ષ જૂની હોવાનો અંદાજ છે, જે તેને પ્રારંભિક સામાન્ય યુગ (1લી-3જી સદી CE) સાથે જોડે છે.
- રાજવંશ સાથે જોડાણ: આ સંરચના સાતવાહન રાજવંશ સાથે સંકળાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે તે સમયે દખ્ખણના મોટા ભાગ પર શાસન કરતો હતો.
- સંભવિત હેતુ: નિષ્ણાતો માને છે કે આ ભુલભુલામણીનો ઉપયોગ ભારત-રોમન વેપાર માર્ગો પર નેવિગેશનલ માર્કર અથવા પ્રતીકાત્મક સંકેત તરીકે થતો હશે, જે વેપારીઓને માર્ગદર્શન આપતું હતું.
થંજાવુર પેઇન્ટિંગ (Thanjavur Painting)
થંજાવુર પેઇન્ટિંગ તેના સમૃદ્ધ રંગો, સોનાના વરખ અને ઉત્કૃષ્ટ કારીગરી માટે પ્રખ્યાત છે. આ શાસ્ત્રીય કળા શૈલીની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
- ઉદ્ભવ: આ શાસ્ત્રીય દક્ષિણ ભારતીય કળા શૈલીનો ઉદ્ભવ તમિલનાડુના થંજાવુર (તાંજોર) શહેરમાં લગભગ 1600 એડીમાં થયો હતો.
- વપરાતી સામગ્રી: આ ચિત્રો સામાન્ય રીતે ફણસ અથવા સાગના લાકડાના પાટિયા પર બનાવવામાં આવે છે અને તેમાં સોનાના વરખ અને કિંમતી પથ્થરોનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે.
- મુખ્ય વિષયો: થંજાવુર પેઇન્ટિંગમાં મુખ્યત્વે હિન્દુ દેવી-દેવતાઓના ચિત્રો હોય છે, ખાસ કરીને ભગવાન કૃષ્ણ, ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મી.
- ‘ગેસો વર્ક’ (Gesso Work): આ શૈલીની એક વિશિષ્ટ વિશેષતા ‘ગેસો વર્ક’ છે, જેમાં ચાક, જીપ્સમ અને ગુંદરના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને સપાટી પર ઉભરેલી પેટર્ન બનાવવામાં આવે છે.
- GI ટેગ: આ કળા શૈલીને ભૌગોલિક સંકેત (Geographical Indication) ટેગ પણ મળેલ છે.
આ ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાની સાથે, રાષ્ટ્રીય ગૌરવને ઉજાગર કરતા મહત્વપૂર્ણ દિવસોનું સ્મરણ કરવું પણ પરીક્ષા માટે એટલું જ આવશ્યક છે.
2. મહત્વપૂર્ણ દિવસો (Important Days)
સુશાસન દિવસ 2025 (Good Governance Day)
ભારતમાં દર વર્ષે સુશાસન દિવસની ઉજવણી પારદર્શક, જવાબદાર અને નાગરિક-કેન્દ્રિત શાસન પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
- તારીખ: 25 ડિસેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે.
- કોની યાદમાં: આ દિવસ ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન શ્રી અટલ બિહારી વાજપેયીની 101મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે ઉજવવામાં આવે છે.
- પ્રથમ ઉજવણી: આ દિવસની ઉજવણી 2014માં શરૂ કરવામાં આવી હતી.
- મુખ્ય સિદ્ધાંતો: પારદર્શિતા, જવાબદારી, કાયદાનું શાસન, નાગરિકોની ભાગીદારી અને કાર્યક્ષમતા જેવા સિદ્ધાંતો પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.
- સંબંધિત પહેલ: ડિજિટલ ઇન્ડિયા, માહિતીનો અધિકાર (RTI) અધિનિયમ અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) જેવી સુશાસન-સંબંધિત પહેલ આ દિવસના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે.
વીર બાળ દિવસ 2025 (Veer Bal Diwas)
વીર બાળ દિવસ એ બાળકોના અસાધારણ સાહસ અને બલિદાનને યાદ કરવાનો દિવસ છે, જે યુવા પેઢીને મૂલ્યો અને સિદ્ધાંતો માટે અડગ રહેવાની પ્રેરણા આપે છે.
- તારીખ: 26 ડિસેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે.
- શરૂઆત: ભારત સરકાર દ્વારા 2022માં આ દિવસની ઉજવણીની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
- ઉદ્દેશ્ય: દસમા શીખ ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીના પુત્રો, સાહિબઝાદા ઝોરાવર સિંહ અને સાહિબઝાદા ફતેહ સિંહના સર્વોચ્ચ બલિદાનનું સન્માન કરવું.
- ઐતિહાસિક ઘટના: 1705માં સરહિંદમાં, મુઘલ શાસકોએ ધર્મ પરિવર્તનનો ઇનકાર કરવા બદલ સાહિબઝાદા ઝોરાવર સિંહ (9 વર્ષ) અને સાહિબઝાદા ફતેહ સિંહ (7 વર્ષ) ને જીવતા દીવાલમાં ચણી દીધા હતા. તેમની આ શહાદતની યાદમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
3. રાષ્ટ્રીય સમાચાર (National News)
ભારતમાં માતૃ મૃત્યુદરમાં ઘટાડો
ભારતે માતૃ આરોગ્ય સુધારવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, જે સંસ્થાકીય પ્રસૂતિમાં વધારા અને સરકારી યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણને આભારી છે.
- વર્તમાન સંસ્થાકીય પ્રસૂતિ દર: દેશમાં સંસ્થાકીય પ્રસૂતિ (હોસ્પિટલમાં થતી ડિલિવરી)નો દર વધીને 89% થયો છે.
- માતૃ મૃત્યુદર (MMR)માં ઘટાડો: માતૃ મૃત્યુદર 2014-16માં 1,00,000 જીવંત જન્મોએ 130 હતો, જે ઘટીને 2018-20માં 97 થયો છે.
- ગ્રામીણ અને શહેરી આંકડા: શહેરી વિસ્તારોમાં સંસ્થાકીય પ્રસૂતિનો દર 94% છે, જ્યારે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં તે 87% છે.
- સરકારી પહેલ: આ સુધારા પાછળ જનની સુરક્ષા યોજના (JSY), પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના (PMMVY), અને LaQshya કાર્યક્રમ જેવી યોજનાઓનો મોટો ફાળો છે.
મહારાષ્ટ્રના સાંગલીમાં દ્રાક્ષ સંશોધન કેન્દ્રની સ્થાપના
મહારાષ્ટ્રના દ્રાક્ષ અને કિસમિસ ઉત્પાદકોને વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
- ઉદ્દેશ્ય: આ કેન્દ્રનો મુખ્ય હેતુ કિસમિસ ઉત્પાદકોને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન દ્વારા ટેકો આપવાનો, ગુણવત્તામાં સુધારો કરવાનો અને નિકાસને વેગ આપવાનો છે.
- નિયમનકારી સંસ્થા: આ કેન્દ્રની સ્થાપના શિવાજી યુનિવર્સિટી, કોલ્હાપુરના નેજા હેઠળ કરવામાં આવશે.
- પડકારોનું નિવારણ: આ કેન્દ્ર નિકાસમાં વધતી સ્પર્ધા અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનના અભાવ જેવા પડકારોને પહોંચી વળવામાં મદદ કરશે.
4. આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર (International News)
જાપાન વિશ્વના સૌથી મોટા ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટને ફરીથી શરૂ કરશે
2011ની ફુકુશિમા દુર્ઘટના બાદ જાપાન તેની ઉર્જા નીતિમાં એક મોટો ફેરફાર કરી રહ્યું છે, જે વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષા અને સ્વચ્છ ઉર્જાના લક્ષ્યો માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
- પ્લાન્ટનું નામ અને સ્થાન: કાશીવાઝાકી-કારીવા ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ, જે જાપાનના નિગાતા પ્રીફેક્ચરમાં આવેલો છે.
- વિશેષતા: લગભગ 8,200 મેગાવોટની ક્ષમતા સાથે આ વિશ્વનો સૌથી મોટો ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ છે.
- પૃષ્ઠભૂમિ: 2011ની ફુકુશિમા દુર્ઘટના બાદ સુરક્ષાના કારણોસર આ પ્લાન્ટને બંધ કરવામાં આવ્યો હતો.
- ઉદ્દેશ્ય: કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવું, અશ્મિભૂત ઇંધણ પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવી અને 2040 સુધીમાં દેશની કુલ ઉર્જામાં પરમાણુ ઉર્જાનો હિસ્સો 20% સુધી પહોંચાડવાના લાંબા ગાળાના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવું.
હાકા નૃત્ય (Haka Dance)
હાકા નૃત્ય ન્યૂઝીલેન્ડની સ્વદેશી સંસ્કૃતિનું એક શક્તિશાળી પ્રતિક છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ મેળવી છે.
- ઉદ્ભવ: આ ન્યૂઝીલેન્ડના સ્વદેશી માઓરી લોકોનું પરંપરાગત નૃત્ય છે.
- વિશેષતાઓ: તે તેની શક્તિશાળી ઉર્જા, ઉગ્ર ચહેરાના હાવભાવ (પુકાના) અને શારીરિક હલનચલન માટે જાણીતું છે.
- પરંપરાગત હેતુ: પરંપરાગત રીતે, હાકા યુદ્ધ સમયે, સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવા અથવા મહેમાનોનું સ્વાગત કરવા માટે કરવામાં આવતું હતું.
- આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ: ન્યૂઝીલેન્ડની ઓલ બ્લેક્સ રગ્બી ટીમે તેમના મેચ પહેલાં આ નૃત્ય પ્રસ્તુત કરીને તેને વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત કર્યું છે.
5. આર્થિક સમાચાર (Economic News)
ગોલ્ડમૅન સૅક્સ દ્વારા ભારતની GDP વૃદ્ધિનું અનુમાન
વિશ્વની અગ્રણી નાણાકીય સંસ્થા ગોલ્ડમૅન સૅક્સે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક અનુમાન વ્યક્ત કર્યું છે, જે દર્શાવે છે કે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાં પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખશે.
- અનુમાન: ગોલ્ડમૅન સૅક્સના અહેવાલ મુજબ, 2026માં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 6.7% અને 2027માં 6.8% રહેવાનો અંદાજ છે.
- વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણો: આ વૃદ્ધિ પાછળ મજબૂત સ્થાનિક માંગ, જાહેર માળખાકીય સુવિધાઓ પરનો ખર્ચ, અને સ્થિર મેક્રોઇકોનોમિક પરિસ્થિતિઓ જેવા પરિબળો જવાબદાર છે.
- અન્ય દેશો સાથે તુલના: ભારતનો વૃદ્ધિ દર અન્ય મુખ્ય અર્થતંત્ર કરતાં ઘણો વધારે રહેવાની ધારણા છે. 2026માં ચીનનો વૃદ્ધિ દર 4.8% અને વૈશ્વિક સરેરાશ વૃદ્ધિ દર 2.8% રહેવાનો અંદાજ છે.
6. વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ (Science, Technology, and Defence)
INSV કૌંડિન્યની પ્રથમ સફર
ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા પ્રાચીન દરિયાઈ વારસાને પુનર્જીવિત કરવા માટે એક અનોખી પહેલ કરવામાં આવી છે, જે ભારતના સમૃદ્ધ દરિયાઈ ઇતિહાસનું પ્રતિક છે.
- વિશેષતા: INSV કૌંડિન્ય એ પ્રાચીન ‘સ્ટીચ્ડ-પ્લાન્ક’ (stitched-plank) પદ્ધતિથી બનેલું એક જહાજ છે, જેમાં લાકડાના પાટિયાને નાળિયેરના દોરડાથી સીવીને જોડવામાં આવે છે.
- પ્રથમ સફર: આ જહાજ 29 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ પોરબંદર (ગુજરાત) થી મસ્કત (ઓમાન) સુધીની તેની પ્રથમ સફર શરૂ કરશે.
- ઉદ્દેશ્ય: આ સફરનો મુખ્ય હેતુ ભારતના પ્રાચીન દરિયાઈ વેપાર માર્ગોને પુનર્જીવિત કરવો અને ભારતના સમૃદ્ધ દરિયાઈ વારસાને ઉજાગર કરવાનો છે.
- સહયોગ: આ પ્રોજેક્ટ સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, ભારતીય નૌકાદળ, અને M/s હોડી ઇનોવેશન્સના સહયોગથી તૈયાર થયો છે.
કૌંડિન્ય કોણ હતા? આ જહાજનું નામ કૌંડિન્ય નામના એક સુપ્રસિદ્ધ પ્રાચીન ભારતીય નાવિકના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમણે ભારતથી દક્ષિણપૂર્વ એશિયા સુધીનો દરિયાઈ પ્રવાસ ખેડ્યો હતો. તેમનું આ સાહસ ભારતની ઐતિહાસિક દરિયાઈ શક્તિ અને સાંસ્કૃતિક જોડાણનું પ્રતિક છે.
K-4 મિસાઈલ
ભારતે તેની પરમાણુ પ્રતિરોધક ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવતા K-4 મિસાઈલનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે.
- પ્રકાર: કલામ-4 અથવા K-4, આ એક સબમરીન-લોન્ચ્ડ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ (SLBM) છે, જે પરમાણુ હથિયાર લઈ જવામાં સક્ષમ છે.
- વિકાસકર્તા: આ મિસાઈલનું નિર્માણ સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.
- મારક ક્ષમતા: તેની રેન્જ લગભગ 3,500 કિલોમીટર છે.
- પેલોડ ક્ષમતા: તે 2 ટન સુધીનો પરમાણુ વોરહેડ લઈ જઈ શકે છે.
- પ્લેટફોર્મ: આ મિસાઈલને INS અરિહંત-શ્રેણીની સબમરીન પર તૈનાત કરવામાં આવશે.
સમુદ્ર પ્રતાપ (Samudra Pratap)
ભારતીય તટરક્ષક દળે દરિયાઈ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે તેની ક્ષમતામાં વધારો કર્યો છે.
- ઓળખ: ‘સમુદ્ર પ્રતાપ’ એ ભારતીય તટરક્ષક દળનું પ્રથમ સ્વદેશી રીતે નિર્મિત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ જહાજ (Pollution Control Vessel – PCV) છે.
- ક્ષમતાઓ: તે દરિયામાં ફેલાયેલા તેલ (oil spills)ને શોધવા અને તેને દૂર કરવાની અદ્યતન ક્ષમતાઓથી સજ્જ છે.
રશિયાની ચંદ્ર પર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ બનાવવાની યોજના
વૈશ્વિક અવકાશ સ્પર્ધામાં રશિયાએ એક મહત્વાકાંક્ષી યોજનાની જાહેરાત કરી છે.
- ઉદ્દેશ્ય: 2036 સુધીમાં ચંદ્ર પર પરમાણુ ઉર્જા પ્લાન્ટનું નિર્માણ કરવું.
- એજન્સી: આ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ રશિયાની સ્પેસ એજન્સી ‘રોસકોસમોસ’ (Roscosmos) કરી રહી છે, જેમાં પરમાણુ ટેકનોલોજીના નિષ્ણાતો રોસાટોમ (Rosatom) અને કુર્ચોટોવ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (Kurchatov Institute) પણ સહયોગ કરી રહ્યા છે.
- સ્વરૂપ: આ પ્લાન્ટ પરમાણુ ઉર્જા પર આધારિત હોવાની પ્રબળ સંભાવના છે.
- હેતુ: આ પાવર પ્લાન્ટ રશિયા અને ચીનના સંયુક્ત ચંદ્ર બેઝને ઉર્જા પૂરી પાડશે, જે લાંબા ગાળાના ચંદ્ર સંશોધનને સક્ષમ બનાવશે.
પ્રાઇમરી સ્ક્લેરોઝિંગ કોલાંગાઇટિસ (PSC)
આરોગ્ય ક્ષેત્રે, એક દુર્લભ બીમારી વિશે જાગૃતિ વધારવી પરીક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
- ઓળખ: PSC એ એક દુર્લભ, લાંબા ગાળાનો યકૃત (liver) રોગ છે જે પિત્ત નળીઓને (bile ducts) અસર કરે છે, જેના કારણે તેમાં સોજો અને ડાઘ પડી જાય છે.
- પરિણામો: આ રોગના કારણે યકૃતમાં સિરોસિસ (cirrhosis) થઈ શકે છે અને છેવટે યકૃત નિષ્ફળ (liver failure) થઈ શકે છે.
- સારવાર: રોગના ગંભીર તબક્કામાં યકૃત પ્રત્યારોપણ (liver transplant) એ એકમાત્ર ઉપાય છે.
7. રમત-ગમત (Sports)
પ્રથમ ખેલો ઇન્ડિયા જનજાતીય રમતોત્સવ
આદિવાસી યુવાનોમાં રમત-ગમતની પ્રતિભાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારત સરકારે એક ઐતિહાસિક પહેલ કરી છે.
- યજમાન: પ્રથમ ખેલો ઇન્ડિયા જનજાતીય રમતોત્સવનું આયોજન છત્તીસગઢમાં કરવામાં આવશે, જે 14 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી શરૂ થશે.
- માસ્કોટ: આ રમતોત્સવનો માસ્કોટ ‘મોરવીર’ છે. આ નામ ‘મોર’ (મારું/આપણું) અને ‘વીર’ (બહાદુરી) શબ્દોનું મિશ્રણ છે, જે આદિવાસી ગૌરવ અને બહાદુરીનું પ્રતિક છે.
- ઉદ્દેશ્ય: આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ આદિવાસી સમુદાયોમાંથી રમત-ગમતની પ્રતિભાઓને શોધીને તેમને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવાનો છે.
- ખેલાડીઓને સહાય: શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર ખેલાડીઓને આઠ વર્ષ માટે વાર્ષિક ₹5 લાખની શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવશે.
વૈભવ સૂર્યવંશી: લિસ્ટ A ક્રિકેટમાં સૌથી યુવા સદીવીર
ભારતીય ક્રિકેટમાં એક યુવા પ્રતિભાએ નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. બિહારના વૈભવ સૂર્યવંશીએ માત્ર 14 વર્ષ અને 272 દિવસની ઉંમરે લિસ્ટ A ક્રિકેટમાં સદી ફટકારીને સૌથી યુવા સદીવીર બનવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. વિજય હઝારે ટ્રોફીમાં અરુણાચલ પ્રદેશ સામેની મેચમાં તેણે માત્ર 84 બોલમાં 190 રનની વિસ્ફોટક ઇનિંગ રમી હતી. તેની આ ઇનિંગની મદદથી બિહારે 574/6 નો સ્કોર બનાવ્યો, જે લિસ્ટ A ક્રિકેટ ઇતિહાસનો સૌથી મોટો ટીમ સ્કોર છે.
8. પર્યાવરણ અને ભૂગોળ (Environment and Geography)
બેઝીમિયાની જ્વાળામુખી (Bezymianny Volcano)
તાજેતરમાં સક્રિય થવાને કારણે આ જ્વાળામુખી ચર્ચામાં રહ્યો છે.
- પ્રકાર: તે એક સ્ટ્રેટોવોલ્કેનો (stratovolcano) છે, જે શંકુ આકારનો અને ઊંચો હોય છે.
- સ્થાન: તે રશિયાના દૂર પૂર્વમાં આવેલા કામચાટકા દ્વીપકલ્પ (Kamchatka Peninsula) પર સ્થિત છે.
તિસ્તા નદી (Teesta River)
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે જળ-વહેંચણીને લઈને તિસ્તા નદી હંમેશા ચર્ચામાં રહે છે.
- ઉદ્ભવ સ્થાન: આ નદી ભારતના સિક્કિમમાં આવેલા ત્સો લ્હામો તળાવ (Tso Lhamo Lake) માંથી નીકળે છે.
- વહેણનો માર્ગ: તે ભારતમાં સિક્કિમ અને પશ્ચિમ બંગાળમાંથી વહીને બાંગ્લાદેશમાં પ્રવેશ કરે છે.
- મુખ્ય સહાયક નદી: તે બ્રહ્મપુત્રા નદીની એક મુખ્ય સહાયક નદી છે.
લોંગ-બિલ્ડ ગીધ (Long-Billed Vulture)
ભારતમાં ગીધોના સંરક્ષણ માટેના પ્રયાસો ચાલુ છે, જેમાં તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું લેવાયું છે.
- IUCN રેડ લિસ્ટ સ્ટેટસ: આ પ્રજાતિ ‘ગંભીર રીતે સંકટગ્રસ્ત’ (Critically Endangered) શ્રેણીમાં આવે છે.
- મૂળ નિવાસસ્થાન: તે ભારત, પાકિસ્તાન અને નેપાળના મૂળ નિવાસી છે.
- તાજેતરની ઘટના: તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રના મેલઘાટ ટાઇગર રિઝર્વમાં 15 લોંગ-બિલ્ડ ગીધોને સફળતાપૂર્વક ટેગ કરવામાં આવ્યા છે, જેથી તેમના પર નજર રાખી શકાય અને તેમના સંરક્ષણ માટે ડેટા એકત્ર કરી શકાય.
9. સરકારી યોજનાઓ અને પહેલ (Government Schemes and Initiatives)
PM-SETU યોજના
ભારતના વ્યાવસાયિક તાલીમ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ યોજના છે.
- પૂરું નામ: પ્રધાનમંત્રી સ્કિલિંગ એન્ડ એમ્પ્લોયેબિલિટી ટ્રાન્સફોર્મેશન થ્રુ અપગ્રેડેડ ITIs (PM-SETU).
- ધ્યેય: આ યોજનાનો મુખ્ય ધ્યેય દેશભરની 1000 સરકારી ITI ને આધુનિક અને ઉદ્યોગ-સંલગ્ન તાલીમ સંસ્થાઓમાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે.
- અમલીકરણ મોડેલ: આ યોજના ‘હબ-એન્ડ-સ્પોક’ મોડેલ પર અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
- નાણાકીય ફાળવણી: આ યોજના માટે પાંચ વર્ષના સમયગાળામાં ₹60,000 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ: આ પહેલને વિશ્વ બેંક (World Bank) અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (Asian Development Bank) તરફથી સહ-નાણાકીય સહાય પણ પ્રાપ્ત છે.
પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાળ પુરસ્કાર
બાળકોની અસાધારણ પ્રતિભાઓને સન્માનિત કરવા માટે આ પુરસ્કારની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.
- ઓળખ: આ પુરસ્કાર બાળકો માટે ભારતનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે.
- પાત્રતા: 5 થી 18 વર્ષની વયના ભારતીય નાગરિક બાળકો આ પુરસ્કાર માટે પાત્ર છે.
- આયોજક મંત્રાલય: આ પુરસ્કાર મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવે છે.
- શ્રેણીઓ: આ પુરસ્કાર બહાદુરી, કળા અને સંસ્કૃતિ, પર્યાવરણ, સમાજ સેવા, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી, અને રમત-ગમત જેવા ક્ષેત્રોમાં ઉત્કૃષ્ટ સિદ્ધિઓ માટે આપવામાં આવે છે.
10. નિમણૂંકો (Appointments)
સલીમ અહમદ RVNLના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર બન્યા
ભારતના રેલવે માળખાકીય વિકાસને વેગ આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિમણૂક કરવામાં આવી છે.
- નિમણૂક: સલીમ અહમદે રેલ વિકાસ નિગમ લિમિટેડ (RVNL) ના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (CMD) તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો છે.
- પૂર્વ ભૂમિકા: આ પહેલા, તેઓ NBCC (ઇન્ડિયા) લિમિટેડમાં ડાયરેક્ટર (પ્રોજેક્ટ્સ) તરીકે કાર્યરત હતા. તેમની નિમણૂકથી RVNLના પ્રોજેક્ટ્સને ગતિ મળવાની અપેક્ષા છે.
